🧭 Bài này dùng để làm gì?
Đây là bức tranh chung của chủ đề Con người và sức khoẻ. Đọc bài này trước để biết mình sẽ học những gì, theo thứ tự nào, rồi mới vào từng bài.
Chủ đề gồm phần dinh dưỡng và an toàn Lớp 4, phần sinh sản và tuổi dậy thì Lớp 5, cùng hai bài Mở rộng mà đề Trần Đại Nghĩa hay hỏi: cơ thể người và các phép tính sức khoẻ.
Chủ đề này trong đề Trần Đại Nghĩa Hay gặp
Trong 11 đề khảo sát (2015 – 2027), Con người và sức khoẻ là mạch Khoa học được hỏi nhiều nhất, khoảng 15 câu:
- Dinh dưỡng: đạm thực vật (đậu nành, đậu phụ), chất xơ, muối, táo bón, tính ca-lo bữa sáng.
- Cơ thể: chức năng bộ xương, phản xạ rụt tay, nhóm máu.
- Tính toán sức khoẻ: BMI, lượng nước, nhiệt độ điều hoà, nhịp tim, đi bộ.
- An toàn: biển hiệu động đất, nhiệt kế thuỷ ngân.
1Em đang học lớp mấy?
🎒 Lộ trình theo lớp
Học sinh lớp 4
Lớp 4Học sinh lớp 5
Lớp 5- Bài 7. Sự sinh sản và phát triển của con người
- Bài 8. Tuổi dậy thì và phòng tránh bị xâm hại
- Ôn thi: Bài 1 và Bài 9 (Mở rộng), ôn lại Bài 2 – 3.
2Lộ trình các bài
Cơ thể người và các cơ quan Mở rộng
Tiêu hoá, hô hấp, tuần hoàn, bài tiết, thần kinh, xương và cơ.
Vì sao chuyển tiếp? Các cơ quan cần chất dinh dưỡng để làm việc.
Chất dinh dưỡng và vai trò Lớp 4
Bột đường, đạm, béo, vi-ta-min, chất khoáng; nước và chất xơ.
Vì sao chuyển tiếp? Biết từng chất rồi, cần biết phối hợp cho đủ.
Chế độ ăn uống cân bằng Lớp 4
Tháp dinh dưỡng, hạn chế dầu mỡ, đường, muối, tính ca-lo.
Vì sao chuyển tiếp? Ăn thiếu hay thừa lâu ngày sẽ sinh bệnh.
Bệnh liên quan đến dinh dưỡng Lớp 4
Suy dinh dưỡng, béo phì, thiếu máu; bướu cổ, còi xương, quáng gà.
Vì sao chuyển tiếp? Đủ chất rồi, thức ăn còn phải sạch.
Thực phẩm an toàn Lớp 4
Nhận biết, chọn, bảo quản, chế biến; ngộ độc thực phẩm.
Phòng tránh đuối nước và tai nạn Lớp 4 Mở rộng
Quy tắc an toàn gần nước, cứu đuối từ trên bờ; bỏng, cháy, động đất.
Sự sinh sản và phát triển của con người Lớp 5
Thụ tinh, thai nhi, bốn giai đoạn của cuộc đời, nam và nữ.
Tuổi dậy thì và phòng tránh bị xâm hại Lớp 5
Thay đổi ở tuổi dậy thì, chăm sóc cơ thể; quy tắc Nói – Đi – Kể, Tổng đài 111.
Sống khoẻ bằng những con số Mở rộng
BMI, lượng nước, giấc ngủ, vận động, nhịp tim: dạng tính toán đề hay ra.
3Những con số cần nhớ
| Con số | Ý nghĩa | Bài |
|---|---|---|
| 206 | Số xương của người trưởng thành | Bài 1 |
| 5 | Nhóm chất dinh dưỡng | Bài 2 |
| Dưới 5 g | Lượng muối mỗi ngày Tổ chức Y tế Thế giới khuyên người lớn | Bài 3 |
| 9 tháng | Thai nhi lớn lên trong bụng mẹ | Bài 7 |
| 111 · 115 | Tổng đài bảo vệ trẻ em · cấp cứu | Bài 6, 8 |
| 9 – 11 giờ | Giấc ngủ mỗi đêm của trẻ 6 – 13 tuổi | Bài 9 |
4Dễ nhầm
Câu sức khoẻ chỉ cần học thuộc.
Đề hay cho công thức, bảng số rồi bắt tính, hoặc hỏi vì sao. Học kèm lí do và tập tính.
Nước và chất xơ là hai nhóm chất dinh dưỡng.
Năm nhóm là bột đường, đạm, béo, vi-ta-min, chất khoáng. Nước và chất xơ không thuộc năm nhóm nhưng rất cần.
5Mẹo nhớ
Năm câu hỏi về sức khoẻ
Cơ thể làm việc thế nào? → Cần ăn gì? → Ăn bao nhiêu? → Giữ an toàn ra sao? → Lớn lên thế nào?
✍️ Thử kể lại
Kể cho người thân nghe một ngày sống khoẻ của em trong 5 câu: ăn gì, uống bao nhiêu nước, vận động gì, ngủ mấy giờ, giữ an toàn thế nào. Học xong các bài, làm quiz Tổng ôn Con người và sức khoẻ.
Muốn tra cứu nhanh bằng tranh: Tra cứu tổng hợp Con người và sức khoẻ.
TDNTest