TDNTest🧭 Bài này thuộc chương trình nào?
Bài này thuộc chủ đề Con người và sức khoẻ, Khoa học Lớp 4 (thực phẩm an toàn). Phần xử lí khi bị ngộ độc có nhãn Mở rộng.
Học lại bài trước: Bài 4. Một số bệnh liên quan đến dinh dưỡng.
Chủ đề này trong đề Trần Đại Nghĩa Chưa gặp
Đề Trần Đại Nghĩa chưa hỏi riêng về thực phẩm an toàn. Phần gần nhất đề từng hỏi là các chất độc hại trong đời sống, như thuỷ ngân trong nhiệt kế (Bài 6). Nấm mốc làm hỏng thức ăn sẽ học kĩ ở chủ đề Nấm và vi khuẩn.
1Câu chuyện mở đầu
Hai đầu bếp nấu cùng một món, cùng một nguồn thịt. Khách của đầu bếp thứ nhất ăn xong vẫn khoẻ; khách của đầu bếp thứ hai bị đau bụng. Đầu bếp thứ hai đã dùng chung thớt thái thịt sống và thái rau sống, lại không rửa tay.
Thức ăn ngon chưa đủ. Thức ăn còn phải an toàn.
2Tóm tắt
| Câu hỏi | Trả lời |
|---|---|
| Thực phẩm an toàn là gì? | Thực phẩm được sản xuất, bảo quản, chế biến hợp vệ sinh, không gây hại cho người ăn |
| Dùng thực phẩm an toàn để làm gì? | Bảo vệ sức khoẻ và tính mạng |
| Thực phẩm không an toàn gây gì? | Ngộ độc thực phẩm; dùng lâu dài có thể gây bệnh khó chữa, ung thư |
3Nhận biết thực phẩm không an toàn
- Có nấm mốc, mùi lạ, đổi màu, bị nhớt.
- Hết hạn sử dụng, bao bì rách, hộp bị phồng, méo.
- Không rõ nơi sản xuất, không có nhãn.
- Khoai tây mọc mầm hoặc vỏ xanh: có chất độc, không ăn.
Thức ăn đã mốc phải bỏ cả phần chưa thấy mốc, vì sợi nấm mốc có thể lan vào trong mà mắt thường không thấy và chất độc của nấm mốc có thể đã ngấm khắp thức ăn.
4Chọn, bảo quản, chế biến
- Chọn
Thực phẩm tươi, rõ nguồn gốc
Đồ đóng hộp xem nơi sản xuất, hạn sử dụng, thành phần.
- Bảo quản
Để tủ lạnh
tách riêng thịt, cá sống với rau quả và đồ đã nấu chín, để không lẫn mùi và vi khuẩn.
- Chế biến
Rửa tay bằng xà phòng, rửa sạch dụng cụ
Thớt sống, thớt chín riêng
ăn chín, uống sôi.
Khi bị ngộ độc thực phẩm Mở rộng
Dấu hiệu: đau bụng, nôn, đi ngoài nhiều lần, có thể sốt. Việc cần làm: báo ngay người lớn, đến cơ sở y tế; uống nước từ từ để bù nước mất. Không tự uống thuốc kháng sinh.
5Dễ nhầm
Bánh mì mốc một góc, cắt bỏ góc đó là ăn được.
Phải bỏ cả miếng: nấm mốc và chất độc có thể đã lan khắp miếng bánh.
Bị ngộ độc thì tự mua thuốc kháng sinh uống cho nhanh khỏi.
Báo người lớn và đến cơ sở y tế; thuốc phải do bác sĩ chỉ định.
6Mẹo nhớ
Ba bước giữ bữa ăn an toàn
Chọn tươi → Cất riêng → Nấu chín
- "Mốc thì bỏ, mầm thì bỏ, quá hạn thì bỏ."
🔬 Thử làm thí nghiệm
Cùng người lớn kiểm tra tủ lạnh nhà em: thịt, cá sống có để riêng với rau và đồ chín không? Tìm ba sản phẩm đóng gói, đọc hạn sử dụng và ghi lại món nào sắp hết hạn.
7Bài tiếp theo
Ngoài ăn uống, em còn cần giữ an toàn khi vui chơi, nhất là ở gần nước: Bài 6. Phòng tránh đuối nước và tai nạn.
Thử nhanh
Khi mua đồ hộp cần xem những gì trên nhãn?
Nơi sản xuất, hạn sử dụng, thành phần.
Vì sao nên để riêng thịt, cá sống với rau quả trong tủ lạnh?
Vì thịt, cá sống có thể lan mùi và vi khuẩn sang rau quả; mỗi loại cũng cần cách bảo quản khác nhau.
Có nên ăn khoai tây đã mọc mầm không?
Không, vì khoai tây mọc mầm chứa chất độc.
Thuật ngữ
| Tiếng Việt | Giải nghĩa | English |
|---|---|---|
| Thực phẩm an toàn | Thức ăn sạch, không gây hại | Safe food |
| Ngộ độc thực phẩm | Bị bệnh do ăn thức ăn bẩn, có độc | Food poisoning |
| Hạn sử dụng | Ngày cuối cùng nên dùng sản phẩm | Expiry date |
| Nấm mốc | Loại nấm nhỏ làm hỏng thức ăn | Mould |