🧭 Bài này thuộc chương trình nào?
Phần phòng tránh đuối nước thuộc Khoa học Lớp 4. Phần xử lí khi bị bỏng, có cháy, có động đất, thuỷ ngân trong nhiệt kế có nhãn Mở rộng.
Học lại bài trước: Bài 5. Thực phẩm an toàn.
Chủ đề này trong đề Trần Đại Nghĩa Hay gặp
Bài khảo sát vào lớp 6 Trần Đại Nghĩa đã hỏi:
- Đọc biển hiệu hình người chui dưới gầm bàn (năm học 2024 – 2025, đáp án: chui dưới bàn khi có động đất).
- Vì sao không nên dùng nhiệt kế thuỷ ngân (năm học 2017 – 2018, đáp án: thuỷ ngân rất độc nếu thoát ra khi nhiệt kế vỡ).
Câu đề thật đã được đưa vào quiz của bài này để em luyện. Câu an toàn điện (cắm phích điện khi tay ướt) nằm ở chủ đề Năng lượng.
1Câu chuyện mở đầu
Chiều hè, Hùng rủ bạn ra sông tắm, không xin phép bố mẹ. Một bạn bị chuột rút giữa dòng. Hùng định nhảy xuống kéo bạn lên, nhưng một chú gần đó hét: "Đừng nhảy! Ném cái can nhựa này cho bạn!". Bạn bám được can, chú dùng sào kéo vào bờ.
Chú đã cứu được hai người: bạn đang đuối nước, và cả Hùng.
2Tóm tắt
| Câu hỏi | Trả lời |
|---|---|
| Vì sao trẻ em dễ đuối nước? | Chơi gần ao, hồ, sông, giếng; tắm nơi không có người lớn; chưa biết bơi; không mặc áo phao |
| Khi đi bơi cần gì? | Xin phép, có người lớn trông, bơi ở nơi an toàn, khởi động trước, mặc áo phao khi chưa bơi giỏi |
| Thấy người đuối nước làm gì? | Hô to gọi người lớn, ném vật nổi, đưa sào; không tự nhảy xuống cứu |
| Gọi số nào? | 115 cấp cứu, 114 cứu hoả, 113 công an |
3Phòng tránh đuối nước
Nên làm
✓- Học bơi và học các kĩ năng an toàn khi ở dưới nước.
- Chỉ bơi khi có người lớn, ở bể bơi hoặc nơi có biển báo an toàn.
- Mặc áo phao khi đi thuyền, đò.
- Khởi động trước khi xuống nước; lên bờ khi thấy mệt, lạnh.
Không làm
✗- Chơi đùa gần ao, hồ, sông, suối, giếng, bể nước không có nắp.
- Tắm sông, suối một mình hoặc với bạn nhỏ mà không có người lớn.
- Bơi khi vừa ăn no, khi mệt hoặc khi trời có giông.
- Tự nhảy xuống cứu bạn khi chưa được học cứu đuối.
Khi thấy người bị đuối nước
- Hô
Hô to gọi người lớn giúp
Nhờ gọi 115.
- Ném
Ném cho bạn vật nổi: phao, can nhựa rỗng, quả bóng.
- Đưa
Đứng vững trên bờ, đưa sào, cành cây, khăn dài cho bạn nắm.
4Tai nạn khác trong đời sống Mở rộng
Bị bỏng nhẹ
Nước mátNgâm hoặc xả chỗ bỏng dưới nước mát sạch 10 – 20 phút, che bằng gạc sạch. Không bôi kem đánh răng, nước mắm, dầu.
Có cháy, nhiều khói
114Che mũi miệng bằng khăn ướt, cúi thấp sát sàn đi ra ngoài (khói nóng bốc lên cao). Không trốn vào tủ hay nhà vệ sinh.
Có động đất
Núp, che, bámNúp dưới gầm bàn chắc, che đầu, bám chặt chân bàn; tránh xa cửa kính, tủ cao. Hết rung mới ra chỗ trống.
Nhiệt kế thuỷ ngân vỡ
Chất độcThuỷ ngân rất độc với người và sinh vật khi thoát ra. Không chạm tay, không quét bằng chổi; mở cửa cho thoáng và báo ngay người lớn. Nên dùng nhiệt kế điện tử.

5Dễ nhầm
Thấy bạn đuối nước, em phải nhảy ngay xuống kéo bạn lên.
Hô – Ném – Đưa từ trên bờ. Người đuối nước hoảng loạn có thể kéo cả người cứu chìm theo.
Bị bỏng thì bôi kem đánh răng hoặc nước mắm cho mát.
Chỉ dùng nước mát sạch. Kem đánh răng, nước mắm làm bẩn vết bỏng, dễ nhiễm trùng.
6Mẹo nhớ
Cứu đuối từ trên bờ
Hô → Ném → Đưa (không nhảy)
- 113 công an · 114 cứu hoả · 115 cấp cứu · 111 bảo vệ trẻ em.
🔬 Thử làm thí nghiệm
Thả vào chậu nước: một chai nhựa rỗng có nắp, một chai đầy nước, một hòn đá. Vật nào nổi? Vì sao chai nhựa rỗng dùng được làm "phao" khi cứu đuối? (Gợi ý: bên trong có không khí, nhẹ hơn nước.)
7Bài tiếp theo
Từ lớp 5, em tìm hiểu cơ thể mình lớn lên thế nào: Bài 7. Sự sinh sản và phát triển của con người.
Thử nhanh
Vì sao không nên tự nhảy xuống nước cứu bạn?
Vì người đuối nước hoảng loạn có thể bám chặt, kéo người cứu chìm theo. Hãy hô người lớn, ném vật nổi, đưa sào từ trên bờ.
Khi có khói từ đám cháy, nên đi thế nào?
Che mũi miệng bằng khăn ướt, cúi thấp sát sàn để ra ngoài.
Số điện thoại cấp cứu y tế là số mấy?
115.
Thuật ngữ
| Tiếng Việt | Giải nghĩa | English |
|---|---|---|
| Đuối nước | Bị chìm, không thở được trong nước | Drowning |
| Áo phao | Áo giúp người nổi trên nước | Life jacket |
| Bỏng | Da bị tổn thương do nhiệt | Burn |
| Động đất | Mặt đất rung lắc mạnh | Earthquake |
| Thuỷ ngân | Kim loại lỏng, rất độc | Mercury |
TDNTest