TDNTest🧭 Bài này thuộc chương trình nào?
Bài này thuộc chủ đề Con người và sức khoẻ, Khoa học Lớp 5 (sự hình thành cơ thể người, các giai đoạn phát triển chính, nam và nữ).
Xem lộ trình cả chủ đề: Toàn cảnh Con người và sức khoẻ.
Chủ đề này trong đề Trần Đại Nghĩa Chưa gặp
Đề Trần Đại Nghĩa chưa hỏi về sự sinh sản ở người. Đề hay hỏi vòng đời của động vật (muỗi, ếch, bướm) ở chủ đề Thực vật và động vật; khi học vòng đời con người, em so sánh với vòng đời các loài ấy.
1Câu chuyện mở đầu
Em gái của Mai hỏi: "Chị ơi, trước khi ra đời em ở đâu?". Mai mở cuốn album: tấm ảnh siêu âm mờ mờ, tấm ảnh em bé đỏ hỏn, rồi ảnh em đi mẫu giáo. "Em lớn lên trong bụng mẹ khoảng chín tháng đấy".
Mỗi người đều bắt đầu từ một tế bào rất nhỏ, rồi lớn dần qua nhiều giai đoạn.
2Tóm tắt
| Câu hỏi | Trả lời |
|---|---|
| Cơ thể người bắt đầu từ đâu? | Trứng của mẹ kết hợp với tinh trùng của bố tạo thành hợp tử (sự thụ tinh) |
| Em bé lớn lên ở đâu? | Trong tử cung của mẹ, khoảng 9 tháng |
| Thai nhi lấy chất dinh dưỡng từ đâu? | Từ cơ thể mẹ qua nhau thai và dây rốn |
| Cuộc đời có mấy giai đoạn chính? | 4: tuổi ấu thơ, tuổi vị thành niên, tuổi trưởng thành, tuổi già |
3Sự hình thành cơ thể người
- Thụ tinh
Cơ quan sinh dục nam tạo tinh trùng, cơ quan sinh dục nữ tạo trứng.
Trứng gặp tinh trùng trong cơ quan sinh dục của mẹ, tạo thành hợp tử.
- Phôi
Hợp tử di chuyển về tử cung, phân chia nhiều lần và phát triển thành phôi.
- Thai nhi
Phôi lớn dần thành thai nhi.
Khoảng 3 tháng, thai nhi đã có đầu, mình, tay, chân.
- Chào đời
Sau khoảng 9 tháng, em bé được sinh ra.
4Bốn giai đoạn của cuộc đời
Tuổi ấu thơ
Từ lúc sinh đến khoảng 9 tuổiLớn nhanh, học nói, học đi, bắt đầu đi học. Cơ thể còn non yếu, cần người lớn chăm sóc.
Tuổi vị thành niên
Khoảng 10 – 19 tuổiPhát triển nhanh cả thể chất và tinh thần; có tuổi dậy thì. Học sinh lớp 5 đang bước vào giai đoạn này.
Tuổi trưởng thành
Khoảng 20 – 60 tuổiCơ thể phát triển đầy đủ; đi làm, lập gia đình, chăm sóc con cái.
Tuổi già
Từ khoảng 60 tuổiCơ thể yếu dần, cần được gia đình và xã hội quan tâm, chăm sóc.
5Nam và nữ
Đặc điểm sinh học là những đặc điểm có từ khi sinh ra, như cơ quan sinh dục, màu mắt, màu da. Chỉ nữ mới có thể mang thai và cho con bú. Đặc điểm xã hội là sở thích, tính cách, nghề nghiệp, cách cư xử: những điều này do học tập, rèn luyện mà có, nên ai cũng có thể làm bếp giỏi, chăm con, chơi thể thao.
Bạn nam và bạn nữ đều cần được tôn trọng như nhau; không trêu chọc, phân biệt bạn vì là nam hay nữ.
6Dễ nhầm
Thai nhi lấy thức ăn từ sữa mẹ.
Thai nhi nhận chất dinh dưỡng từ máu mẹ qua nhau thai và dây rốn. Sữa mẹ nuôi em bé sau khi chào đời.
Nấu ăn, may vá, chăm con là việc chỉ phụ nữ làm được.
Đó là đặc điểm xã hội, nam hay nữ đều làm được. Chỉ việc mang thai, cho con bú là riêng nữ.
7Mẹo nhớ
Từ một tế bào đến em bé
Trứng + tinh trùng → Hợp tử → Phôi → Thai nhi → Em bé
- Bốn mùa đời người: Ấu thơ → Vị thành niên → Trưởng thành → Tuổi già.
🔬 Thử làm thí nghiệm
Hỏi bố mẹ chiều cao, cân nặng của em lúc mới sinh, lúc 1 tuổi, 5 tuổi và bây giờ. Vẽ biểu đồ cột chiều cao theo tuổi. Giai đoạn nào em lớn nhanh nhất?
8Bài tiếp theo
Tuổi vị thành niên bắt đầu bằng tuổi dậy thì, với nhiều thay đổi và những điều cần biết để tự bảo vệ: Bài 8. Tuổi dậy thì và phòng tránh bị xâm hại.
Thử nhanh
Sự thụ tinh là gì?
Là khi trứng của mẹ kết hợp với tinh trùng của bố tạo thành hợp tử.
Vì sao nói việc nấu ăn giỏi không phải đặc điểm riêng của nữ?
Vì đó là đặc điểm xã hội, do học tập, rèn luyện mà có; nam hay nữ đều có thể nấu ăn giỏi.
Em 10 tuổi đang ở giai đoạn nào?
Đầu tuổi vị thành niên (khoảng 10 – 19 tuổi).
Thuật ngữ
| Tiếng Việt | Giải nghĩa | English |
|---|---|---|
| Sự thụ tinh | Trứng kết hợp với tinh trùng | Fertilisation |
| Thai nhi | Em bé đang lớn trong bụng mẹ | Foetus |
| Tử cung | Nơi em bé lớn lên trong bụng mẹ | Womb |
| Nhau thai | Bộ phận đưa chất bổ từ mẹ sang con | Placenta |
| Tuổi vị thành niên | Giai đoạn khoảng 10 – 19 tuổi | Adolescence |