TDNTest🧭 Bài này dùng để làm gì?
Đây là bức tranh chung của chủ đề Năng lượng. Đọc bài này trước để biết mình sẽ học gì, theo thứ tự nào.
Chủ đề gồm ánh sáng, âm thanh, nhiệt Lớp 4; năng lượng, điện, chất đốt, năng lượng sạch Lớp 5; và bài lực, nam châm Mở rộng.
Chủ đề này trong đề Trần Đại Nghĩa Hay gặp
Trong 11 đề khảo sát (2015 – 2027), Năng lượng là mạch Khoa học được hỏi nhiều thứ hai, khoảng 14 câu:
- Mạch điện: vật dẫn điện nối mạch, mạch sáng nhất, cần pin, điện khi tay ướt, dây điện kim loại – chất dẻo.
- Nguồn năng lượng: Mặt Trời, không tái tạo, năng lượng khuyến khích dùng, điện hạt nhân, thuyền buồm, bếp điện.
- Nhiệt, ánh sáng, lực: nhiệt độ nước có đá, bóng của vật, bóng rơi, nam châm tách mạt sắt.
1Em đang học lớp mấy?
🎒 Lộ trình theo lớp
Học sinh lớp 4
Lớp 4Học sinh lớp 5
Lớp 5- Bài 5. Năng lượng và các dạng năng lượng
- Bài 6. Năng lượng điện và mạch điện
- Bài 7. Chất đốt và năng lượng sạch
- Ôn thi: Bài 8. Lực, máy cơ đơn giản và nam châm (Mở rộng), ôn lại Bài 1 – 4.
2Lộ trình các bài
Ánh sáng và vai trò của ánh sáng Lớp 4
Nguồn sáng, ánh sáng truyền thẳng, bóng; ánh sáng với cây, vật, người.
Vì sao chuyển tiếp? Ánh sáng ta thấy bằng mắt; còn âm thanh ta nghe bằng tai.
Âm thanh Lớp 4
Vật rung phát ra âm; âm truyền qua khí, lỏng, rắn; to – nhỏ, cao – thấp.
Nhiệt độ và sự truyền nhiệt Lớp 4
Nhiệt kế, nóng truyền sang lạnh, vật dẫn nhiệt tốt và kém.
Vì sao chuyển tiếp? Ánh sáng, âm thanh, nhiệt đều là năng lượng, lớp 5 học năng lượng nói chung.
Năng lượng và các dạng năng lượng Lớp 5
Mọi hoạt động cần năng lượng; Mặt Trời là nguồn chủ yếu; năng lượng đổi dạng.
Năng lượng điện và mạch điện Lớp 5
Mạch kín, mạch hở, vật dẫn điện, cách điện, an toàn điện.
Chất đốt và năng lượng sạch Lớp 5
Chất đốt rắn, lỏng, khí; Mặt Trời, gió, nước chảy; tái tạo và không tái tạo.
Lực, máy cơ đơn giản và nam châm Mở rộng
Trọng lực, ma sát, lực cản; đòn bẩy, ròng rọc, mặt phẳng nghiêng; nam châm.
3Những con số cần nhớ
| Con số | Ý nghĩa | Bài |
|---|---|---|
| 0 °C · 100 °C · 37 °C | Nước đá tan · nước sôi · thân nhiệt người khoẻ | Bài 4 |
| 220 V | Điện dùng trong nhà ở Việt Nam | Bài 6 |
| 114 · 115 | Cứu hoả · cấp cứu | Bài 7 |
| Khoảng 1/6 | Trọng lượng trên Mặt Trăng so với trên Trái Đất | Bài 8 |
4Dễ nhầm
Câu năng lượng chỉ cần thuộc định nghĩa.
Đề hay cho hình mạch điện, hình thí nghiệm rồi hỏi điều gì xảy ra. Tập nhìn hình và lần theo đường đi của dòng điện, ánh sáng, nhiệt.
Năng lượng sạch là năng lượng không bao giờ gây hại.
Năng lượng tái tạo ít gây ô nhiễm và không cạn, nhưng vẫn cần dùng hợp lí (nhà máy thuỷ điện vẫn làm mất rừng, đổi dòng sông).
5Mẹo nhớ
Năm câu hỏi về năng lượng
Thấy được (ánh sáng) → Nghe được (âm thanh) → Nóng lên (nhiệt) → Chạy máy (điện) → Lấy từ đâu (nguồn)
✍️ Thử kể lại
Chọn một đồ dùng trong nhà (quạt, đèn, nồi cơm điện) và kể trong 5 câu: nó dùng năng lượng gì, đổi thành dạng nào, điện ấy có thể sinh ra từ đâu, dùng sao cho an toàn, tiết kiệm. Học xong các bài, làm quiz Tổng ôn Năng lượng.
Muốn tra cứu nhanh bằng tranh: Tra cứu tổng hợp Năng lượng.