🧭 Bài này dùng để làm gì?
Đây là bức tranh chung của chủ đề Chất. Đọc bài này trước để biết mình sẽ học gì, theo thứ tự nào.
Chủ đề gồm nước, không khí Lớp 4; đất, hỗn hợp và dung dịch, trạng thái và sự biến đổi của chất Lớp 5; và bài vật liệu quanh em Mở rộng.
Chủ đề này trong đề Trần Đại Nghĩa Có gặp
Trong 11 đề khảo sát (2015 – 2027), mạch này có vài câu:
- Dung dịch: dung dịch là hỗn hợp đồng nhất (năm học 2024 – 2025).
- Chất lỏng trong ống đong: đổ sang ống khác thì khối lượng và thể tích không đổi (năm học 2026 – 2027).
- Liên quan: bếp nào không cần ô-xi, dây điện làm bằng gì (học ở chủ đề Năng lượng).
1Em đang học lớp mấy?
🎒 Lộ trình theo lớp
Học sinh lớp 4
Lớp 42Lộ trình các bài
Đất, hỗn hợp và dung dịch Lớp 5
Thành phần đất, xói mòn; hỗn hợp, dung dịch; lắng lọc, bay hơi, sàng, nam châm.
Trạng thái của chất, biến đổi hoá học Lớp 5
Rắn, lỏng, khí; khối lượng, thể tích, nổi chìm; biến đổi có tạo chất mới hay không.
Vật liệu quanh em Mở rộng
Kim loại, thuỷ tinh, gốm, đá vôi, cao su, chất dẻo, tơ sợi: tính chất và công dụng.
3Những điều cần nhớ
| Ý chính | Bài |
|---|---|
| Bay hơi: lỏng → khí; ngưng tụ: khí → lỏng | Bài 1 |
| Không khí nóng nhẹ bốc lên, không khí lạnh tràn đến tạo gió | Bài 2 |
| Đất có chất khoáng, mùn, nước, không khí | Bài 3 |
| Dung dịch là hỗn hợp đồng nhất; muốn lấy muối thì cho nước bay hơi | Bài 4 |
| Chất lỏng đổ sang bình khác: đổi hình dạng, giữ khối lượng và thể tích | Bài 5 |
| Có chất mới tạo thành là biến đổi hoá học | Bài 6 |
4Những con số cần nhớ
| Con số | Ý nghĩa | Bài |
|---|---|---|
| 0 °C · 100 °C | Nước đóng băng · nước sôi (ở điều kiện thường) | Bài 1 |
| Khoảng 70% | Lượng nước trong cơ thể người | Bài 1 |
| 78% · 21% | Khí ni-tơ · khí ô-xi trong không khí | Bài 2 |
| Từ cấp 8 | Gió bão | Bài 2 |
5Dễ nhầm
Nước đá tan là biến đổi hoá học.
Nước đá tan vẫn là nước, không có chất mới: đó là chuyển thể. Đinh gỉ, giấy cháy mới là biến đổi hoá học.
Giọt nước bên ngoài cốc nước đá là nước thấm từ trong cốc ra.
Đó là hơi nước trong không khí gặp thành cốc lạnh, ngưng tụ lại.
6Mẹo nhớ
Hỏi một câu là phân biệt được
Có tạo ra chất mới không? → Có: biến đổi hoá học · Không: chỉ đổi hình dạng hay trạng thái
✍️ Thử kể lại
Kể lại hành trình của một giọt nước: từ mặt hồ bay lên trời, thành mây, rơi xuống thành mưa, chảy về sông. Dùng đủ các từ bay hơi, ngưng tụ, mưa, dòng chảy. Học xong các bài, làm quiz Tổng ôn Chất.
Muốn tra cứu nhanh bằng tranh: Tra cứu tổng hợp Chất.
TDNTest