TDNTest🧭 Bài này dùng để làm gì?
Đây là bức tranh chung của chủ đề Sinh vật và môi trường. Đọc bài này trước để biết mình sẽ học gì, theo thứ tự nào.
Chủ đề gồm chuỗi thức ăn Lớp 4; vai trò của môi trường, tác động của con người và bảo vệ môi trường Lớp 5; và bài lưới thức ăn, cân bằng tự nhiên Mở rộng.
Chủ đề này trong đề Trần Đại Nghĩa Hay gặp
Trong 11 đề khảo sát (2015 – 2027), mạch này có khoảng 8 câu:
- Chuỗi, lưới thức ăn: năng lượng đến từ Mặt Trời; chuỗi thức ăn dưới nước; động vật ăn thịt trong lưới thức ăn; bỏ cáo và diều hâu thì thỏ tăng; rái cá là thú săn mồi.
- Bảo vệ môi trường: hạn chế ống hút nhựa; núi lửa gây ô nhiễm không khí tự nhiên; câu tục ngữ "không thể ăn tiền".
1Em đang học lớp mấy?
🎒 Lộ trình theo lớp
Học sinh lớp 4
Lớp 42Lộ trình các bài
Chuỗi thức ăn và vai trò của thực vật Lớp 4
Mắt xích, ý nghĩa mũi tên; thực vật đứng đầu chuỗi; năng lượng đến từ Mặt Trời.
Vì sao chuyển tiếp? Trong tự nhiên, các chuỗi đan vào nhau thành lưới.
Lưới thức ăn và cân bằng tự nhiên Mở rộng
Sinh vật sản xuất, tiêu thụ, phân giải; kẻ săn mồi và con mồi; một loài tăng giảm thì loài khác ra sao.
Môi trường và vai trò của môi trường Lớp 5
Môi trường gồm gì; vật sống và vật không sống; môi trường cho thức ăn, nơi ở, khí thở, che chở; tài nguyên thiên nhiên.
Tác động của con người và bảo vệ môi trường Lớp 5
Ô nhiễm không khí, nước, đất; phá rừng; rác thải và phân loại rác; việc em làm được để bảo vệ môi trường.
3Những điều cần nhớ
| Ý chính | Bài |
|---|---|
| Mũi tên chỉ từ sinh vật bị ăn sang sinh vật ăn nó | Bài 1 |
| Thực vật đứng đầu chuỗi; năng lượng ban đầu từ Mặt Trời | Bài 1 |
| Con mồi giảm thì kẻ ăn nó giảm; kẻ săn mồi giảm thì con mồi tăng | Bài 2 |
| Môi trường cho con người thức ăn, nơi ở, khí thở; nhận lại khí thải, rác thải | Bài 3 |
| Giảm rác, dùng lại, tái chế; trồng cây; dùng năng lượng sạch | Bài 4 |
4Dễ nhầm
Mũi tên "cỏ → thỏ" nghĩa là cỏ ăn thỏ.
Mũi tên chỉ đường đi của thức ăn: cỏ bị thỏ ăn. Đầu mũi tên chỉ vào con ăn.
Ô nhiễm môi trường chỉ do con người gây ra.
Phần lớn do con người, nhưng cũng có nguyên nhân tự nhiên như núi lửa phun, cháy rừng do sét.
5Mẹo nhớ
Bốn câu hỏi về sinh vật và môi trường
Ai ăn ai? → Một loài mất đi thì sao? → Môi trường cho ta gì? → Ta trả lại môi trường gì?
✍️ Thử kể lại
Ra vườn hoặc công viên, tìm một chuỗi thức ăn có ít nhất 3 mắt xích (ví dụ: lá rau → sâu → chim sâu). Kể lại bằng 3 – 4 câu, rồi nói thêm: nếu người ta phun thuốc diệt hết sâu thì chim sâu sẽ ra sao? Học xong các bài, làm quiz Tổng ôn Sinh vật và môi trường.
Muốn tra cứu nhanh bằng tranh: Tra cứu tổng hợp Sinh vật và môi trường.