🧭 Bài này dùng để làm gì?
Đây là bức tranh chung của phần Địa lí Việt Nam – Đất nước và con người. Đọc bài này trước để biết mình sẽ học những gì, theo thứ tự nào, rồi mới vào từng bài.
Phần này bám Bài 1 – 4, SGK lớp 5 Lớp 5 và Bài 1, SGK lớp 4 Lớp 4. Các vùng miền (lớp 4) và địa lí thế giới (lớp 5) học ở hai chủ đề khác.
Chủ đề này trong đề Trần Đại Nghĩa Hay gặp
Trong 11 đề khảo sát (2015 – 2027), mỗi đề có khoảng 3 câu Địa lí. Riêng phần Địa lí Việt Nam đã hỏi:
- Lãnh thổ, biển đảo: nước không giáp nước ta, đảo không thuộc nước ta, nghĩa của tên Hoàng Sa – Trường Sa.
- Thiên nhiên: con sông bồi đắp đồng bằng Nam Bộ, thành phố có nhiều sông.
- Dân cư: đọc biểu đồ số dân.
- Kĩ năng bản đồ: kinh tuyến, kí hiệu biên giới, tỉ lệ bản đồ, chỉ đường. Mảng này đề hỏi nhiều nhất trong những năm gần đây.
1Em đang học lớp mấy?
🎒 Lộ trình theo lớp
Học sinh lớp 4
Lớp 4- Bài 5. Kĩ năng bản đồ, biểu đồ: học trước, dùng cho cả năm.
- Sau đó học chủ đề Các vùng miền Việt Nam.
Học sinh lớp 5
Lớp 52Lộ trình các bài
Vị trí, lãnh thổ, đơn vị hành chính Lớp 5
Việt Nam ở Đông Nam Á, hình chữ S, giáp Trung Quốc, Lào, Cam-pu-chia và Biển Đông; 34 tỉnh, thành phố; Quốc kì, Quốc huy, Quốc ca.
Vì sao chuyển tiếp? Biết đất nước ở đâu rồi, ta xem đất nước ấy có thiên nhiên thế nào.
Thiên nhiên Việt Nam Lớp 5
Đồi núi 3/4, đồng bằng 1/4; khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa; nhiều sông; đất phe-ra-lít và phù sa; rừng.
Vì sao chuyển tiếp? Đất liền giáp biển rộng, nên tiếp theo là biển, đảo.
Biển, đảo Việt Nam Lớp 5
Biển Đông, hàng nghìn đảo, quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa; ông cha ta bảo vệ chủ quyền biển, đảo.
Vì sao chuyển tiếp? Đất và biển ấy là nơi sinh sống của hơn một trăm triệu người.
Dân cư và dân tộc Lớp 5
Hơn 101,3 triệu người (2024), đông dân thứ 3 Đông Nam Á; dân cư đông ở đồng bằng; 54 dân tộc.
Vì sao chuyển tiếp? Muốn học tốt mọi bài trên, em cần đọc được bản đồ và biểu đồ.
Kĩ năng bản đồ, biểu đồ Lớp 4 Mở rộng
Bản đồ, lược đồ, chú giải, phương hướng, tỉ lệ, kinh tuyến – vĩ tuyến, đọc biểu đồ.
3Việt Nam qua những con số
| Con số | Ý nghĩa | Bài |
|---|---|---|
| 3 | Nước giáp trên đất liền: Trung Quốc, Lào, Cam-pu-chia | Bài 1 |
| 34 | Tỉnh, thành phố (6 thành phố, 28 tỉnh), tính đến năm 2025 | Bài 1 |
| 3/4 và 1/4 | Đồi núi chiếm 3/4, đồng bằng 1/4 diện tích đất liền | Bài 2 |
| 1 500 – 2 000 mm | Lượng mưa trung bình năm | Bài 2 |
| 2 | Quần đảo lớn nhất: Hoàng Sa (Đà Nẵng), Trường Sa (Khánh Hoà) | Bài 3 |
| 101,3 triệu | Số dân năm 2024, thứ 3 Đông Nam Á | Bài 4 |
| 54 | Dân tộc cùng sinh sống | Bài 4 |
| 1 650 km, 331 nghìn km², 3 260 km | Chiều dài bắc – nam, diện tích đất liền, đường bờ biển Mở rộng | Bài 1, 3 |

4Dễ nhầm
Tên tỉnh trong sách, đề cũ (Kiên Giang, Quảng Nam, Bình Thuận…) vẫn đúng như bây giờ.
Từ ngày 1 - 7 - 2025 nước ta sắp xếp lại còn 34 tỉnh, thành phố và bỏ cấp huyện. Khi làm đề cũ, em hiểu theo địa giới lúc ra đề; khi học bài, dùng tên mới như SGK.
Địa lí chỉ cần học thuộc tên.
Đề hay hỏi vì sao (vì sao có bão, vì sao dân cư đông ở đồng bằng) và đọc bản đồ, biểu đồ. Hãy học kèm lí do và tập đọc hình.
5Mẹo nhớ
Năm câu hỏi về đất nước
Ở đâu? → Thiên nhiên thế nào? → Biển đảo ra sao? → Ai sống ở đó? → Đọc bản đồ thế nào?
- Mỗi câu hỏi là một bài, theo đúng thứ tự trên.
✍️ Thử kể lại
Giới thiệu Việt Nam với một bạn nước ngoài trong 5 câu: nước ta ở đâu, hình dạng gì, thiên nhiên có gì nổi bật, biển đảo ra sao, có bao nhiêu dân tộc. Học xong cả 5 bài, làm quiz Tổng ôn Địa lí Việt Nam.
Muốn tra cứu nhanh bằng tranh: Tra cứu tổng hợp Địa lí Việt Nam.
TDNTest