TDNTest🧭 Bài này thuộc chương trình nào?
Bến Nhà Rồng và Dinh Độc Lập nằm trong Bài 25, Địa đạo Củ Chi nằm trong Bài 26, SGK lớp 4 Lớp 4. Rừng Sác có nhãn Mở rộng.
Học lại bài trước: Bài 1. Sài Gòn – Gia Định hơn 300 năm.
Chủ đề này trong đề Trần Đại Nghĩa Hay gặp
Bài khảo sát vào lớp 6 Trần Đại Nghĩa đã hỏi:
- Ô chữ: tên bến cảng ở Sài Gòn nơi Bác Hồ ra đi năm 1911 (năm học 2015 – 2016, đáp án: Nhà Rồng).
- Địa danh nào không thuộc Thành phố Hồ Chí Minh: Suối Tiên, Địa đạo Củ Chi, Khu du lịch Đại Nam, Dinh Thống Nhất (năm học 2016 – 2017, đáp án lúc ra đề: Đại Nam, khi ấy thuộc Bình Dương; từ tháng 7 - 2025 Bình Dương đã sáp nhập vào thành phố).
- Điền tên Bến Nhà Rồng, Bùi Quang Thận theo ảnh (năm học 2017 – 2018); viết tên Điện (Dinh) Thống Nhất dưới ảnh (năm học 2018 – 2019).
- Bài thơ "Thành phố em yêu": điền Sài Gòn (sông có bến tàu nơi Bác ra đi), Rừng Sác (chiến khu ở Cần Giờ), Củ Chi ("vùng đất thép" ở phía Tây Bắc), Thống Nhất (hội trường, ngày 30 tháng Tư) (năm học 2019 – 2020).
Bốn địa danh trong bài thơ là trọng tâm của bài này. Câu đề thật đã được đưa vào quiz của bài này để em luyện.
1Câu chuyện mở đầu
Để đưa gạo vào địa đạo mà địch không biết, các chị, các mẹ ở Củ Chi độn nửa lon gạo vào búi tóc. Có người khoét rỗng cán cuốc rồi đổ gạo vào trong, vác ra đồng như đi làm.
Nhờ nhân dân che chở như thế, du kích Củ Chi đánh thắng những trận càn của quân Mỹ. Củ Chi được gọi là "Đất thép thành đồng".
2Tóm tắt
| Địa danh | Gắn với |
|---|---|
| Bến Nhà Rồng | Ngày 5 - 6 - 1911, Nguyễn Tất Thành (tên Văn Ba) ra đi tìm đường cứu nước |
| Dinh Độc Lập (nay là Hội trường Thống Nhất) | Trưa 30 - 4 - 1975, xe tăng húc đổ cổng, cờ tung bay trên nóc Dinh |
| Địa đạo Củ Chi | Hệ thống đường hầm đánh Mỹ, "Đất thép thành đồng" |
| Rừng Sác (Cần Giờ) | Chiến khu giữa rừng đước, che chở bộ đội |
3Bốn địa danh trong bài thơ đề thi Lớp 4
🔍 Nhận ra địa danh qua dấu hiệu
Bến Nhà Rồng
1911Bến cảng bên sông Sài Gòn. Nguyễn Tất Thành lên tàu Đô đốc La-tu-sơ Tơ-rê-vin, làm phụ bếp, sang phương Tây. Nay là nơi trưng bày về Bác Hồ.
Dấu hiệu nhận diện
"Bến tàu lịch sử, nơi Bác Hồ ra đi"; mái nhà có hai con rồng.
Dinh Độc Lập
30 - 4 - 1975Xe tăng 390 húc đổ cổng chính; Bùi Quang Thận (xe 843) cắm cờ trên nóc Dinh; 11 giờ 30 phút cờ tung bay.
Dấu hiệu nhận diện
Nay gọi là Hội trường Thống Nhất (Dinh Thống Nhất), giữa công viên cây xanh.
Địa đạo Củ Chi
Tây Bắc thành phốSâu từ 3 m đến 12 m, dài khoảng 250 km, có ba tầng, nối với nhau bằng nắp hầm bí mật. Có hầm cứu thương, kho vũ khí, lương thực, giếng nước, bếp Hoàng Cầm. Nay bảo tồn ở Bến Dược và Bến Đình.
Dấu hiệu nhận diện
"Vùng đất thép", "Đất thép thành đồng".
Rừng Sác
Cần GiờVùng rừng đước ven biển Cần Giờ, từng là chiến khu của bộ đội trong kháng chiến chống Mỹ.
Dấu hiệu nhận diện
"Biển Cần Giờ sóng vỗ", "rừng đước bạt ngàn chở che chú bộ đội".
📜 Đọc tư liệu
Bếp Hoàng Cầm được đào dưới đất, có hố đun và hệ thống rãnh dẫn khói, tản khói, nên nấu ăn mà địch không phát hiện được.
Em thử nghĩ: vì sao trong địa đạo lại cần một cái bếp như thế? Gợi ý: khói bay lên sẽ làm lộ chỗ ở.
4Dễ nhầm
Dinh Độc Lập và Hội trường Thống Nhất là hai nơi khác nhau.
Là một nơi: Dinh Độc Lập nay gọi là Hội trường Thống Nhất (Dinh Thống Nhất).
Địa đạo Củ Chi và Rừng Sác đều ở ven biển Cần Giờ.
Củ Chi ở phía Tây Bắc thành phố. Rừng Sác ở Cần Giờ, phía biển.
5Mẹo nhớ
Sông – Rừng – Đất – Dinh
Sông Sài Gòn (Nhà Rồng) → Rừng Sác (Cần Giờ) → Đất thép (Củ Chi) → Dinh Thống Nhất (30 - 4)
- Đúng thứ tự các ô trống A, B, C, D của bài thơ "Thành phố em yêu".
✍️ Thử kể lại
Đóng vai hướng dẫn viên du lịch, giới thiệu một trong bốn địa danh: tên, ở đâu, gắn với sự kiện gì, em ấn tượng điều gì nhất.
6Điều gì xảy ra tiếp theo?
Các địa danh ấy nay là di tích, bảo tàng, nằm giữa một thành phố hiện đại, sôi động. Thành phố ngày nay ra sao? Mời em sang Bài 3.
Mở rộng để luyện thi Mở rộng
- Di tích Nhà tù Côn Đảo nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh (đặc khu Côn Đảo).
- Xem thêm diễn biến ngày 30 - 4 - 1975 ở bài Chiến dịch Hồ Chí Minh, chuyện Bác ra đi ở bài Tìm đường cứu nước.
Thử nhanh
Dinh Độc Lập nay có tên là gì?
Hội trường Thống Nhất (Dinh Thống Nhất).
Vì sao Củ Chi được gọi là "Đất thép thành đồng"?
Vì quân dân Củ Chi kiên cường bám đất, đánh thắng mọi trận càn, bom đạn của Mỹ, như thép như đồng.
Rừng Sác thuộc vùng nào của thành phố?
Cần Giờ, vùng ven biển.
Thuật ngữ
| Tiếng Việt | Giải nghĩa | English |
|---|---|---|
| Địa đạo | Đường hầm đào dưới lòng đất | Tunnel |
| Chiến khu | Vùng đóng quân, làm căn cứ đánh giặc | Resistance base |
| Trận càn | Quân địch kéo đến lùng sục, phá phách | Sweep operation |
| Di tích | Nơi còn giữ dấu vết lịch sử | Historical site |