Bài 1. Sài Gòn – Gia Định hơn 300 năm · Lớp 4

1Câu chuyện mở đầu

Hơn 300 năm trước, vùng đất bên sông Sài Gòn còn nhiều rừng rậm, kênh rạch. Năm 1698, chúa Nguyễn cử Nguyễn Hữu Cảnh vào Nam. Ông lập ra phủ Gia Định, chia đất, lập làng, đưa dân đến khai phá.

Từ những xóm nhỏ bên bến sông, nơi đây dần thành chợ, thành phố cảng tấp nập tàu buôn. Đầu thế kỉ XX, người ta đã gọi Sài Gòn là "Hòn ngọc Viễn Đông", viên ngọc của phương Đông.

2Tóm tắt

Câu hỏi	Trả lời
Ở đâu?	Vùng Đông Nam Bộ, bên sông Sài Gòn; là đô thị lớn nhất nước ta
Bao nhiêu năm?	Hơn 300 năm hình thành và phát triển
Các tên gọi	Gia Định, Sài Gòn, Sài Gòn – Chợ Lớn, Sài Gòn – Gia Định, rồi Thành phố Hồ Chí Minh (từ năm 1976)
Sự kiện lịch sử	Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước (1911), giành chính quyền tháng Tám 1945, Chiến dịch Hồ Chí Minh (1975)
Từ tháng 7 - 2025	Thành phố mở rộng, sáp nhập thêm tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu

3Một thành phố, nhiều tên gọi Lớp 4

1. 1698

   Gia Định. Nguyễn Hữu Cảnh lập phủ Gia Định, mở đầu hơn 300 năm của thành phố. Mở rộng

2. Sau đó

   Sài Gòn, Sài Gòn – Chợ Lớn, Sài Gòn – Gia Định. Thành phố lớn dần, ghép thêm vùng Chợ Lớn, vùng Gia Định.

3. 1976

   Thành phố Hồ Chí Minh. Sau ngày thống nhất, Quốc hội đặt tên thành phố theo tên Bác Hồ.

4. 7 - 2025

   Thành phố mở rộng, sáp nhập thêm Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu.

🔍 Những sự kiện lớn diễn ra ở thành phố

Năm 1911

Bến Nhà Rồng

Nguyễn Tất Thành rời Bến Nhà Rồng ra đi tìm đường cứu nước.

Tháng 8 - 1945

Cách mạng tháng Tám

Nhân dân Sài Gòn giành chính quyền ngày 25 - 8 - 1945.

Năm 1975

Dinh Độc Lập

Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng trưa 30 - 4 - 1975.

Vì sao quan trọng?

Ba sự kiện này nối thành phố với cả lịch sử dân tộc: ra đi, giành độc lập, thống nhất.

4Dễ nhầm

5Mẹo nhớ

6Điều gì xảy ra tiếp theo?

Mỗi sự kiện lớn đều để lại một địa danh lịch sử: Bến Nhà Rồng, Dinh Độc Lập, Địa đạo Củ Chi. Mời em sang Bài 2.

Mở rộng để luyện thi Mở rộng

• Thành phố nằm bên sông Sài Gòn, có cửa ra biển ở Cần Giờ.
• Đề thi từng dùng câu "Thành phố chúng ta đang sống": đề Trần Đại Nghĩa dành cho học sinh Thành phố Hồ Chí Minh nên hay hỏi lịch sử địa phương.

Thử nhanh

Thành phố mang tên Bác Hồ từ năm nào?

Năm 1976.

Vì sao Sài Gòn được gọi là "Hòn ngọc Viễn Đông"?

Vì thành phố đẹp, sầm uất, là cảng buôn bán lớn bậc nhất ở phương Đông thời ấy.

Kể ba tên gọi khác của Thành phố Hồ Chí Minh.

Gia Định, Sài Gòn, Sài Gòn – Chợ Lớn (hoặc Sài Gòn – Gia Định).

Thuật ngữ

Tiếng Việt	Giải nghĩa	English
Đô thị	Thành phố đông dân, nhiều nhà cửa, đường phố	Urban area, city
Khai phá	Làm cho đất hoang thành nơi ở, nơi trồng trọt	Reclaim, open up land
Viễn Đông	Vùng phía đông xa của châu Á	Far East
Sáp nhập	Gộp nơi này vào nơi khác	Merge