🧭 Bài này thuộc chương trình nào?
Chiến dịch Hồ Chí Minh nằm trong Bài 16, SGK lớp 5 Lớp 5. Chuyện xe tăng tiến vào Dinh Độc Lập có ở Bài 25, SGK lớp 4 (Thành phố Hồ Chí Minh) Lớp 4. Đây là phần đề thi hỏi nhiều nhất của cả chủ đề.
Xem bài này nằm ở đâu trong cả chặng đường: Toàn cảnh chống Mỹ.
Chủ đề này trong đề Trần Đại Nghĩa Hay gặp
Bài khảo sát vào lớp 6 Trần Đại Nghĩa đã hỏi:
- Ảnh xe tăng Quân Giải phóng vào Dinh Độc Lập là dấu mốc năm nào (năm học 2015 – 2016, đáp án: 1975).
- Điền tên Bùi Quang Thận theo ảnh (năm học 2017 – 2018).
- Bài thơ "Thành phố em yêu": "Có hội trường Thống Nhất / ... Ngày Ba mươi tháng Tư" (năm học 2019 – 2020).
Câu đề thật đã được đưa vào quiz của bài này để em luyện.
1Câu chuyện mở đầu
Để đánh sân bay Tân Sơn Nhất thật bất ngờ, ta dùng chính máy bay A-37 thu được của địch. Sáu phi công của phi đội Quyết thắng chỉ có hơn ba ngày để học lái loại máy bay mới.
Chiều 28 - 4 - 1975, phi đội cất cánh từ sân bay Thành Sơn (Khánh Hoà), ném bom Tân Sơn Nhất. Nhiều máy bay địch bị phá huỷ, kho xăng bốc cháy, sân bay tê liệt, mở đường cho bộ binh và xe tăng tiến vào Sài Gòn.
2Tóm tắt
| Câu hỏi | Trả lời |
|---|---|
| Trước chiến dịch | Thắng chiến dịch Tây Nguyên (mở đầu, tháng 3) và Huế – Đà Nẵng |
| Tên chiến dịch | Chiến dịch giải phóng Sài Gòn – Gia Định, mang tên Chiến dịch Hồ Chí Minh |
| Bắt đầu | 17 giờ ngày 26 - 4 - 1975 |
| Lực lượng | Năm cánh quân tiến công từ nhiều hướng vào trung tâm Sài Gòn |
| Kết thúc | 11 giờ 30 phút ngày 30 - 4 - 1975, cờ cách mạng tung bay trên nóc Dinh Độc Lập |
| Tư lệnh chiến dịch | Đại tướng Văn Tiến Dũng Mở rộng |
3Diễn biến theo giờ Lớp 5
- 26 - 4
17 giờ: chiến dịch bắt đầu.
Năm cánh quân vượt qua tuyến phòng thủ vòng ngoài.
- 28 - 4
Phi đội Quyết thắng ném bom sân bay Tân Sơn Nhất.
- 30 - 4
10 giờ 45 phút: Quân Giải phóng tiến vào Dinh Độc Lập, bắt toàn bộ chính quyền trung ương Sài Gòn.
11 giờ 30 phút: lá cờ cách mạng tung bay trên nóc Dinh, chiến dịch toàn thắng.
4Những người làm nên giờ phút lịch sử Lớp 4 Lớp 5
🔍 Dấu hiệu nhận diện
Xe tăng 390
Lớp 4Của Lữ đoàn xe tăng 203. Húc đổ cổng chính Dinh Độc Lập, mở đường cho các xe khác.
Bùi Quang Thận
Lớp 4Chỉ huy xe tăng 843. Ông cầm lá cờ cách mạng, lao lên các bậc thềm và cắm cờ trên nóc Dinh Độc Lập. Đó là cờ của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam: nửa đỏ, nửa xanh, giữa có ngôi sao vàng.
Phi đội Quyết thắng
Lớp 5Sáu phi công: Nguyễn Thành Trung, Từ Đễ, Nguyễn Văn Lục, Hán Văn Quảng, Hoàng Mai Vượng, Trần Văn On. Lái máy bay A-37 thu của địch.
Dương Văn Minh
Lớp 5Tổng thống cuối cùng của chính quyền Sài Gòn. Đọc lời đầu hàng không điều kiện tại Đài phát thanh Sài Gòn trưa 30 - 4.
📜 Đọc tư liệu
Trên Đài phát thanh, Dương Văn Minh tuyên bố chính quyền Sài Gòn "từ trung ương đến địa phương phải giải tán hoàn toàn". Thời khắc đó, hàng triệu người đã bật khóc: "Toàn thắng rồi!". Ngay sau lời đầu hàng, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn hát bài "Nối vòng tay lớn" trên Đài phát thanh.
Em thử nghĩ: vì sao mọi người lại khóc khi chiến thắng? Gợi ý: sau 21 năm chia cắt, gia đình hai miền được đoàn tụ, đất nước liền một dải.
Tóm tắt bằng hình
Xem lại cả bài qua tranh. Em thử che chữ trên tranh, nhìn hình rồi kể lại.

5Dễ nhầm
11 giờ 30 phút ngày 30 - 4, xe tăng mới tiến vào Dinh Độc Lập.
10 giờ 45: tiến vào Dinh. 11 giờ 30: cờ tung bay trên nóc Dinh, báo hiệu toàn thắng.
Sáu cánh quân tiến vào Sài Gòn; phi đội Quyết thắng có năm phi công.
Năm cánh quân, nhưng sáu phi công. Mẹo: "năm đường đất, sáu người trời".
6Mẹo nhớ
26 – 28 – 30
26/4 bắt đầu (17 giờ) → 28/4 Tân Sơn Nhất → 30/4 vào Dinh 10 giờ 45, cờ 11 giờ 30
- Ba chiến dịch mùa Xuân 1975: Tây Nguyên → Huế – Đà Nẵng → Hồ Chí Minh.
- Xe 390 húc cổng, xe 843 (Bùi Quang Thận) cắm cờ.
✍️ Thử kể lại
Làm bài luyện tập của SGK: vẽ trục thời gian vào vở với các mốc 26 - 4, 28 - 4, 10 giờ 45 và 11 giờ 30 ngày 30 - 4, ghi sự kiện bên cạnh. Rồi kể lại chuyện phi đội Quyết thắng.
7Điều gì xảy ra tiếp theo?
Đất nước đã thống nhất, nhưng còn bao việc phải làm: bầu Quốc hội chung, đặt tên nước, xây dựng lại sau chiến tranh. Mời em sang Bài 5.
Mở rộng để luyện thi Mở rộng
- Chiến dịch Tây Nguyên mở đầu bằng trận đánh Buôn Ma Thuột ngày 10 - 3 - 1975.
- Xe tăng 390 và 843 đều đã được công nhận là Bảo vật quốc gia.
- Dinh Độc Lập nay gọi là Hội trường Thống Nhất (Dinh Thống Nhất), ở Thành phố Hồ Chí Minh. Xem thêm bài Địa danh lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh.
- Bài hát "Như có Bác trong ngày đại thắng" của nhạc sĩ Phạm Tuyên được phát trên đài ngay trong ngày 30 - 4 - 1975.
Thử nhanh
Chiến dịch Hồ Chí Minh bắt đầu lúc nào?
17 giờ ngày 26 - 4 - 1975.
Vì sao ta dùng máy bay A-37 thu của địch để đánh Tân Sơn Nhất?
Để tạo yếu tố bất ngờ: địch tưởng là máy bay của mình nên không kịp đề phòng.
Sự kiện nào báo hiệu Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng?
11 giờ 30 phút ngày 30 - 4 - 1975, lá cờ cách mạng tung bay trên nóc Dinh Độc Lập.
Thuật ngữ
| Tiếng Việt | Giải nghĩa | English |
|---|---|---|
| Cánh quân | Một đội quân lớn tiến theo một hướng | Army wing / column |
| Phi đội | Nhóm nhỏ máy bay cùng làm nhiệm vụ | Squadron |
| Đầu hàng không điều kiện | Chịu thua hoàn toàn, không đòi hỏi gì | Unconditional surrender |
| Toàn thắng | Thắng hoàn toàn | Total victory |
TDNTest