🧭 Bài này thuộc chương trình nào?
Bài này thuộc chủ đề Nấm, Khoa học Lớp 4 (đặc điểm chung của nấm; nấm ăn và nấm men trong chế biến thực phẩm).
Đọc trước bức tranh chung: Toàn cảnh Nấm và vi khuẩn.
Chủ đề này trong đề Trần Đại Nghĩa Chưa gặp
Bài khảo sát vào lớp 6 Trần Đại Nghĩa chưa hỏi về nấm. Đây là kiến thức lớp 4, và nấm phân giải trong bài Lưới thức ăn thì đề có hỏi.
1Câu chuyện mở đầu
Sau mấy ngày mưa, Huy thấy dưới gốc cây mục trong vườn mọc lên mấy cây nấm trắng. Mẹ bảo không được hái ăn. Còn ở chợ, mẹ mua nấm rơm, nấm sò về nấu canh.
Nấm mọc nhanh sau mưa vì nấm thích nơi ẩm ướt và có chất hữu cơ như gỗ mục, rơm rạ.
2Tóm tắt
| Đặc điểm | Nấm |
|---|---|
| Hình dạng, kích thước | Nhiều hình dạng, màu sắc. Nấm lớn có mũ nấm, thân nấm, chân nấm. Nấm men, nấm mốc rất nhỏ, phải xem bằng kính hiển vi |
| Thức ăn | Không có màu xanh, không quang hợp; sống nhờ chất hữu cơ có sẵn (gỗ mục, rơm rạ, xác thực vật, thức ăn) |
| Điều kiện sống | Độ ẩm, nhiệt độ thích hợp, chất hữu cơ |
| Sinh sản | Bằng bào tử rất nhỏ bay trong không khí |

3Nấm có ích
Nấm ăn, nấm làm thuốc
Thực phẩmNấm rơm (mọc trên rơm rạ mục), nấm sò, mộc nhĩ (tai mèo), nấm hương: giàu chất đạm, ít béo. Đông trùng hạ thảo, linh chi dùng trong y học cổ truyền.
Nấm men
Lên menNấm men (men khô, men tươi) làm bột bánh mì, bánh bao nở xốp; nấm men dùng làm rượu. Ủ bột để nấm men phát triển, sinh khí làm bột phồng lên.
Một số nấm còn dùng sản xuất thuốc kháng sinh (pê-ni-xi-lin từ nấm mốc) Mở rộng. Nhưng cũng có nấm gây bệnh cho người, động vật và cây trồng.

4Dễ nhầm
Nấm nào cũng có hình chiếc mũ.
Nấm có nhiều hình dạng: hình mũ, hình tai (mộc nhĩ), hình sợi (kim châm); nấm men, nấm mốc rất nhỏ.
Sữa chua làm từ nấm men.
Sữa chua do vi khuẩn lắc-tíc. Nấm men dùng làm bánh mì, rượu.
5Mẹo nhớ
Nấm men – bánh mì; vi khuẩn – sữa chua
Men nở bánh · Lắc-tíc chua sữa
🔬 Thử làm thí nghiệm
Cùng người lớn: hoà một thìa men khô và một thìa đường vào nửa cốc nước ấm, cốc thứ hai dùng nước lạnh. Dự đoán cốc nào nổi bọt nhiều hơn sau 15 phút. Nấm men cần ấm và đường để hoạt động.
6Bài tiếp theo
Không phải nấm nào cũng có ích: Bài 2. Nấm mốc, nấm độc và bảo quản thực phẩm.
Thử nhanh
Nấm rơm sống ở đâu?
Trên rơm rạ mục.
Vì sao người làm bánh mì phải ủ bột?
Để nấm men có thời gian phát triển, sinh khí làm bột nở xốp.
Nấm nào phải xem bằng kính hiển vi?
Nấm men, nấm mốc.
Thuật ngữ
| Tiếng Việt | Giải nghĩa | English |
|---|---|---|
| Nấm | Sinh vật không quang hợp, sống nhờ chất hữu cơ | Fungus |
| Mũ nấm | Phần tròn trên cùng của nấm | Cap |
| Nấm men | Nấm rất nhỏ làm bánh mì nở | Yeast |
| Bào tử | Hạt rất nhỏ giúp nấm sinh sản | Spore |
| Kính hiển vi | Dụng cụ phóng to vật rất nhỏ | Microscope |
TDNTest