TDNTest🧭 Bài này thuộc chương trình nào?
Nội dung chính nằm trong Bài 12, SGK lớp 5 Lớp 5. Phần Văn Miếu nằm trong Bài 13, SGK lớp 4 Lớp 4. Phần có nhãn Mở rộng dùng khi luyện thi.
Xem bài này nằm ở đâu trong cả dòng lịch sử: Toàn cảnh các triều đại.
Chủ đề này trong đề Trần Đại Nghĩa Chưa gặp
Đề chưa hỏi thẳng Lê Lợi, Lê Thánh Tông. Tên Đông Kinh (Thăng Long thời Hậu Lê) có xuất hiện trong câu tên gọi Thăng Long năm học 2025 – 2026, xem Bài 5.
1Câu chuyện mở đầu
Ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám có 82 tấm bia đá khắc tên những người đỗ Tiến sĩ. Mỗi tấm bia là một lời nhắc rằng đất nước coi trọng người học giỏi.
Những tấm bia ấy gắn với một thời đất nước thịnh đạt: thời vua Lê Thánh Tông của Triều Hậu Lê.
2Tóm tắt Triều Hậu Lê Lớp 5
| Câu hỏi | Trả lời |
|---|---|
| Thành lập | Năm 1428, Lê Lợi lên ngôi |
| Quốc hiệu, kinh đô | Đại Việt; Đông Kinh (Thăng Long) |
| Nhà nước | Tổ chức quy củ, chặt chẽ; coi trọng nông nghiệp |
| Thịnh đạt nhất | Thời vua Lê Thánh Tông (1460 – 1497) |
| Nhân vật | Lê Thánh Tông, Lương Thế Vinh, Ngô Sĩ Liên |
Thời đầu của Triều Hậu Lê còn được gọi là Lê sơ.
3Những người làm nên thời thịnh trị Lớp 5
📜 Ba nhân vật cần kể được
Lê Thánh Tông
Trị vì 37 năm (1460 – 1497), thời đất nước thịnh đạt nhất. Ông cho vẽ Hồng Đức bản đồ, ban hành bộ Quốc triều hình luật, tổ chức đều các khoa thi Tiến sĩ và lập bia đá vinh danh.
Nhớ câu này
Ông kiên quyết giữ gìn bờ cõi: một thước núi, một tấc sông của ta không được tự tiện vứt bỏ.
Lương Thế Vinh
Ông đỗ Trạng nguyên, giỏi tính toán, được gọi là Trạng Lường. Ông viết Đại thành toán pháp.
Chuyện cân voi
Ông dắt voi xuống thuyền, đánh dấu mép nước, rồi thay bằng đá cho thuyền chìm đúng dấu cũ. Cân đá sẽ biết voi nặng bao nhiêu.
Ngô Sĩ Liên
Cùng các sử thần biên soạn Đại Việt sử ký toàn thư, ghi lại lịch sử nước ta từ thời Hùng Vương đến đầu Triều Hậu Lê.
Vì sao quan trọng?
Nhờ bộ sử này, đời sau biết được nhiều câu chuyện em đang học.
4Văn Miếu - Quốc Tử Giám Lớp 4
- Bắt đầu xây dựng từ thời nhà Lý, ở Hà Nội.
- Có 82 tấm bia đá khắc tên người đỗ Tiến sĩ thời Hậu Lê và thời Mạc.
- Việc dựng bia nhằm khuyến khích tinh thần hiếu học.
- Năm 2010, 82 bia Tiến sĩ được UNESCO ghi danh là Di sản tư liệu thế giới.
Tóm tắt bằng hình
Xem lại cả bài qua tranh. Em thử che chữ trên tranh, nhìn hình rồi kể lại.
5Dễ nhầm
Lương Thế Vinh viết Đại Việt sử ký toàn thư.
Ngô Sĩ Liên viết sử. Lương Thế Vinh viết sách toán.
Lê Thánh Tông là vua đầu tiên của Triều Hậu Lê.
Vua đầu tiên là Lê Lợi (Lê Thái Tổ). Lê Thánh Tông lên ngôi năm 1460, là vị vua đưa đất nước tới thời thịnh đạt nhất.
6Mẹo nhớ
Ba cuốn gắn với thời Hậu Lê
Bản đồ → Luật → Sử
- Hồng Đức bản đồ, Quốc triều hình luật: thời Lê Thánh Tông.
- Đại Việt sử ký toàn thư: Ngô Sĩ Liên.
✍️ Thử kể lại
Kể chuyện Lương Thế Vinh cân voi cho người thân nghe, rồi giải thích vì sao cân đá lại biết được voi nặng bao nhiêu.
7Vì sao đổi triều?
Về sau triều đình suy yếu, các thế lực tranh giành quyền lực và đất nước bị chia cắt. Mời em sang Bài 9.
Mở rộng để luyện thi Mở rộng
- Quốc triều hình luật còn được gọi là Luật Hồng Đức.
- Lê Thánh Tông lập hội Tao Đàn gồm các nhà thơ, nhà văn.
- Dư địa chí là tác phẩm của Nguyễn Trãi. Chữ Nôm là chữ do người Việt sáng tạo.
Thử nhanh
Vì sao vua cho khắc tên người đỗ Tiến sĩ lên bia đá?
Để vinh danh người đỗ đạt và khuyến khích tinh thần hiếu học.
Ai được gọi là Trạng Lường?
Lương Thế Vinh.
Đất nước thịnh đạt nhất dưới thời vua nào?
Vua Lê Thánh Tông.
Thuật ngữ
| Tiếng Việt | Giải nghĩa | English |
|---|---|---|
| Thịnh trị | Đất nước yên ổn, giàu mạnh | Prosperous |
| Tiến sĩ | Người đỗ khoa thi cao nhất thời xưa | Doctoral laureate |
| Hiếu học | Ham học, chăm học | Love of learning |
| Sử thần | Vị quan chuyên ghi chép lịch sử | Court historian |