TDNTest🧭 Bài này thuộc chương trình nào?
Đây là phần Mở rộng: SGK lớp 4, lớp 5 không có bài riêng về các triều đại này. Bài giúp nối liền mạch từ Bắc thuộc sang Triều Lý và phục vụ luyện thi.
Xem bài này nằm ở đâu trong cả dòng lịch sử: Toàn cảnh các triều đại.
Chủ đề này trong đề Trần Đại Nghĩa Chưa gặp
Đề chưa hỏi thẳng Đinh Bộ Lĩnh, Lê Hoàn. Ngô Quyền thì đề hỏi nhiều, nằm ở Bài 3.
1Câu chuyện mở đầu
Thuở nhỏ, Đinh Bộ Lĩnh đi chăn trâu cùng lũ bạn. Cậu thường lấy bông lau làm cờ, tập trận giả như một vị tướng.
Lớn lên, khi đất nước rối ren vì 12 sứ quân chiếm đất, chính cậu bé cờ lau năm nào đã đánh dẹp và thống nhất đất nước.
2Ba triều đại nối tiếp Mở rộng
| Triều đại | Thời gian | Người mở đầu | Kinh đô | Việc lớn |
|---|---|---|---|---|
| Ngô | 939 – 965 | Ngô Quyền (Ngô Vương) | Cổ Loa | Dựng nền độc lập sau Bạch Đằng |
| Đinh | 968 – 980 | Đinh Bộ Lĩnh (Đinh Tiên Hoàng) | Hoa Lư | Dẹp 12 sứ quân, đặt tên nước Đại Cồ Việt |
| Tiền Lê | 980 – 1009 | Lê Hoàn (Lê Đại Hành) | Hoa Lư | Năm 981, đánh thắng quân Tống |
3Vì sao triều này thay triều kia? Mở rộng
- Bước 1
Ngô sang Đinh. Năm 944, Ngô Quyền mất.
Các thủ lĩnh địa phương nổi dậy chiếm đất, gọi là loạn 12 sứ quân.
Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn, lên ngôi năm 968.
- Bước 2
Đinh sang Tiền Lê. Năm 979, Đinh Tiên Hoàng và con trưởng bị sát hại.
Con nhỏ nối ngôi, trong khi nhà Tống chuẩn bị xâm lược.
- Bước 3
Vì vận nước. Thái hậu Dương Vân Nga và các đại thần tôn tướng giỏi Lê Hoàn lên làm vua để lãnh đạo kháng chiến.
Năm 981, quân ta thắng quân Tống.
- Bước 4
Tiền Lê sang Lý. Năm 1009, vua Lê Long Đĩnh mất, các quan tôn Lý Công Uẩn lên làm vua.
💡 Vì sao quan trọng?
Dương Vân Nga đặt vận nước lên trên quyền lợi riêng của gia đình, nên đất nước có người đủ tài đứng ra chống giặc.
Tóm tắt bằng hình
Xem lại cả bài qua tranh. Em thử che chữ trên tranh, nhìn hình rồi kể lại.
4Dễ nhầm
Tiền Lê là triều đại do Lê Lợi lập ra.
Tiền Lê do Lê Hoàn lập năm 980. Hậu Lê do Lê Lợi lập năm 1428.
Nhà Đinh đóng đô ở Cổ Loa.
Nhà Ngô đóng đô ở Cổ Loa, nhà Đinh và Tiền Lê đóng đô ở Hoa Lư.
5Mẹo nhớ
Ba vua liên tiếp
Ngô giành nước → Đinh gộp nước → Lê giữ nước
✍️ Thử kể lại
Kể chuyện "cậu bé cờ lau" theo ba ý: tập trận giả bằng bông lau, đất nước rối ren vì 12 sứ quân, Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước năm 968.
6Điều gì xảy ra tiếp theo?
Khi đất nước đã yên, cần một kinh đô rộng rãi để phát triển lâu dài. Đó là câu chuyện dời đô ở Bài 5.
Thử nhanh
Đinh Bộ Lĩnh đặt tên nước là gì?
Đại Cồ Việt, đóng đô ở Hoa Lư.
Vì sao Lê Hoàn được tôn làm vua?
Vì vua còn nhỏ mà nhà Tống sắp xâm lược, đất nước cần người tài lãnh đạo kháng chiến.
Năm 981 có sự kiện gì?
Lê Hoàn lãnh đạo quân dân đánh thắng quân Tống.
Thuật ngữ
| Tiếng Việt | Giải nghĩa | English |
|---|---|---|
| Sứ quân | Người cầm đầu một vùng, có quân riêng, không chịu nghe triều đình | Warlord |
| Thống nhất | Gộp các vùng bị chia rẽ lại thành một nước | Unify |
| Thái hậu | Mẹ của vua | Queen mother |
| Đại thần | Quan lớn trong triều đình | High official |