TDNTest🧭 Bài này thuộc chương trình nào?
Khởi nghĩa Lam Sơn nằm trong Bài 12, SGK lớp 5 Lớp 5. Phần nhà Hồ có nhãn Mở rộng, không có bài riêng trong SGK.
Xem bài này nằm ở đâu trong cả dòng lịch sử: Toàn cảnh các triều đại.
Chủ đề này trong đề Trần Đại Nghĩa Chưa gặp
Từ năm học 2015 – 2016 đến 2026 – 2027, đề chưa có câu nào hỏi thẳng nội dung bài này. Em vẫn cần học vì SGK có, và để nối mạch với các bài đề hay hỏi.
1Câu chuyện mở đầu
Năm 1418, giặc Minh vây kín núi Chí Linh. Lê Lợi hỏi các tướng: ai có thể thay ta mặc áo hoàng bào xông ra giết giặc? Lê Lai bước lên nhận việc.
Giặc tưởng Lê Lai là Lê Lợi nên dồn quân vây bắt, nhờ đó nghĩa quân thoát khỏi vòng vây. Vì thế dân gian có câu: "Hăm mốt Lê Lai, hăm hai Lê Lợi".
2Vì sao mất nước? Mở rộng
Năm 1400, Hồ Quý Ly lập ra nhà Hồ. Ông cho xây thành đá ở Thanh Hoá, nay gọi là Thành nhà Hồ. Cuối năm 1406, quân Minh kéo sang xâm lược. Năm 1407, nhà Hồ thất bại, chỉ tồn tại được 7 năm, và nước ta bị nhà Minh đô hộ.
3Mười năm Lam Sơn Lớp 5
| Mốc | Sự kiện |
|---|---|
| 1416 | Lê Lợi cùng 18 hào kiệt tổ chức Hội thề Lũng Nhai |
| 1418 | Lê Lợi xưng Bình Định Vương, dựng cờ khởi nghĩa ở Lam Sơn (Thanh Hoá) |
| 1427 | Thắng lợi ở Chi Lăng, khởi nghĩa giành thắng lợi hoàn toàn |
| 1428 | Lê Lợi lên ngôi, tức vua Lê Thái Tổ, lập ra Triều Hậu Lê |
| Nhân vật | Đóng góp |
|---|---|
| Lê Lợi | Lãnh đạo khởi nghĩa |
| Nguyễn Trãi | Dâng "Bình Ngô sách", viết thư dụ hàng; viết Bình Ngô đại cáo |
| Lê Lai | Giả làm Lê Lợi, hi sinh cứu chúa |
| Nguyễn Chích | Đề xuất tiến quân vào Nghệ An để phát triển lực lượng |
4Chiến thắng Chi Lăng Lớp 5
Lê Lợi đang vây thành Đông Quan, nhà Minh sai Liễu Thăng đem viện binh sang cứu. Ải Chi Lăng là thung lũng hẹp dài hơn 4 km, hai bên là núi đá rất hiểm trở.
💡 Vì sao quan trọng?
Liễu Thăng tử trận khiến mưu đồ cứu viện thành Đông Quan thất bại, góp phần quyết định thắng lợi của khởi nghĩa.
✍️ Thử kể lại
Che hình lại và kể theo ba ý: nhử giặc, sa lầy, phục kích. So sánh với trận Bạch Đằng xem có gì giống nhau.
Tóm tắt bằng hình
Xem lại cả bài qua tranh. Em thử che chữ trên tranh, nhìn hình rồi kể lại.
5Dễ nhầm
Liễu Thăng đầu hàng ở Chi Lăng.
Liễu Thăng tử trận bên sườn núi Mã Yên.
Lê Lợi lên ngôi năm 1427.
Khởi nghĩa thắng lợi năm 1427, Lê Lợi lên ngôi năm 1428.
6Mẹo nhớ
Mười năm, hai năm cần nhớ
1418 dựng cờ → 1427 thắng lợi → 1428 lên ngôi
7Điều gì xảy ra tiếp theo?
Thắng giặc xong, Lê Lợi lập ra Triều Hậu Lê và đất nước bước vào thời thịnh trị. Mời em sang Bài 8.
Mở rộng để luyện thi Mở rộng
- Các trận thắng thường được nhắc: Tốt Động – Chúc Động, Chi Lăng – Xương Giang. Trận Chi Lăng – Xương Giang mang tính quyết định.
- Tháng 10 năm 1427, quân Minh tiến vào cửa ải; hơn một vạn quân bị tiêu diệt. Tháng 12 năm 1427, quân Minh đầu hàng.
- Thắng lợi kết thúc 20 năm đô hộ của nhà Minh.
- Tháng 12 năm 1427, ở Hội thề Đông Quan, quân Minh cam kết rút về nước. Lê Lợi còn cấp thuyền, lương thực cho họ: tấm lòng nhân nghĩa mà Nguyễn Trãi ghi lại trong Bình Ngô đại cáo.
Thử nhanh
Khởi nghĩa Lam Sơn kéo dài bao lâu?
10 năm, từ 1418 đến 1427.
Vì sao có câu "Hăm mốt Lê Lai, hăm hai Lê Lợi"?
Lê Lợi nhớ ơn Lê Lai, dặn giỗ Lê Lai trước ngày giỗ mình một ngày.
Ai viết Bình Ngô đại cáo?
Nguyễn Trãi.
Vì sao quân ta chọn Chi Lăng để đánh viện binh nhà Minh?
Vì Chi Lăng là thung lũng hẹp, hai bên núi đá hiểm trở. Giặc lọt vào thì khó xoay xở, còn quân ta mai phục trên sườn núi dễ đánh xuống.
Thuật ngữ
| Tiếng Việt | Giải nghĩa | English |
|---|---|---|
| Hội thề | Buổi gặp mặt để cùng thề quyết tâm làm một việc lớn | Oath gathering |
| Hoàng bào | Áo của vua hoặc người đứng đầu | Royal robe |
| Viện binh | Quân được gửi tới để giúp đỡ, tiếp sức | Reinforcements |
| Mai phục | Nấp sẵn để bất ngờ đánh giặc | Ambush |