TDNTest🧭 Bài này thuộc chương trình nào?
Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân và anh Kim Đồng nằm trong Bài 14, SGK lớp 5 Lớp 5. Xô viết Nghệ - Tĩnh được nhắc ở Bài 18, SGK lớp 4 (Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ) Lớp 4. Phần thành lập Đảng và Pác Bó có nhãn Mở rộng.
Xem bài này nằm ở đâu trong cả chặng đường: Toàn cảnh chống Pháp.
Chủ đề này trong đề Trần Đại Nghĩa Chưa gặp
Từ năm học 2015 – 2016 đến 2026 – 2027, đề chưa có câu nào hỏi thẳng nội dung bài này. Em vẫn cần học vì SGK có, và để nối mạch với các bài đề hay hỏi.
1Câu chuyện mở đầu
Ở bản Nà Mạ (Cao Bằng), có một cậu bé người Nùng tên Nông Văn Dền, bí danh Kim Đồng. Anh làm liên lạc, dẫn đường, canh gác cho cán bộ cách mạng.
Một lần phát hiện giặc đến, anh cố ý chạy ra để đánh lạc hướng, cho cán bộ kịp rút đi an toàn. Anh hi sinh khi vừa tròn 14 tuổi. Anh là Đội trưởng đầu tiên của Đội Nhi đồng cứu quốc, tiền thân của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh hôm nay.
2Tóm tắt
| Năm | Sự kiện |
|---|---|
| 1930 | Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời (3 - 2 - 1930), do Nguyễn Ái Quốc chủ trì tại Hồng Kông (Trung Quốc) |
| 1930 – 1931 | Phong trào Xô viết Nghệ - Tĩnh |
| 1941 | Bác Hồ về nước, ở hang Pác Bó (Cao Bằng); thành lập Mặt trận Việt Minh |
| 1942 | Nguyễn Ái Quốc bắt đầu dùng tên Hồ Chí Minh, khi hoạt động ở Trung Quốc |
| 22 - 12 - 1944 | Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân ra đời ở Cao Bằng, 34 chiến sĩ |
| Tháng 8 - 1945 | Nhật đầu hàng Đồng minh, thời cơ giành độc lập đến |
3Chuẩn bị lực lượng Lớp 4 Lớp 5
🔍 Nhận ra sự kiện qua dấu hiệu
Xô viết Nghệ - Tĩnh
Lớp 4Năm 1930, nông dân Nghệ An, Hà Tĩnh biểu tình đòi giảm sưu thuế. Ở nhiều làng, nhân dân đánh đuổi bộ máy cai trị và tự quản lí làng xã.
Vì sao quan trọng?
Lần đầu nhân dân tự làm chủ làng xã, như một lần "tập dượt" trước năm 1945.
Hang Pác Bó
1941Sau 30 năm xa Tổ quốc, đầu năm 1941 Bác về nước, sống và làm việc ở Pác Bó (Cao Bằng), đặt tên suối Lê-nin, núi Các Mác.
Dấu hiệu nhận diện
Nơi Bác trở về nước năm 1941, lập Mặt trận Việt Minh.
Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân
Lớp 5Ngày 22 - 12 - 1944, ở Cao Bằng, 34 chiến sĩ làm lễ thành lập; Võ Nguyên Giáp đọc lời tuyên bố.
Vì sao quan trọng?
Là đội quân đầu tiên, tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam. Ngày 22 - 12 là ngày thành lập Quân đội.
Kim Đồng
Lớp 5Nông Văn Dền, dân tộc Nùng, ở Trường Hà (Cao Bằng). Năm 1997 được truy tặng danh hiệu Anh hùng.
Dấu hiệu nhận diện
Đội trưởng đầu tiên Đội Nhi đồng cứu quốc, hi sinh khi tròn 14 tuổi.
📜 Đọc tư liệu
Lễ thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân chỉ có 34 người, vũ khí thô sơ. Nhưng chỉ hai ngày sau, đội đã đánh thắng hai đồn Phai Khắt và Nà Ngần.
Em thử nghĩ: một đội nhỏ như vậy vì sao vẫn thắng? Gợi ý: được nhân dân che chở, đánh bất ngờ, tinh thần quyết tâm.
Tóm tắt bằng hình
Xem lại cả bài qua tranh. Em thử che chữ trên tranh, nhìn hình rồi kể lại.
4Dễ nhầm
Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân thành lập ở Pác Bó, năm 1941.
Năm 1941 là Bác về Pác Bó. Đội quân ra đời sau, ngày 22 - 12 - 1944, cũng ở Cao Bằng.
Kim Đồng là người dân tộc Tày.
Kim Đồng là người Nùng. Người dân tộc Tày ở Cao Bằng là anh hùng Bế Văn Đàn (Bài 7).
5Mẹo nhớ
Cao Bằng là "cái nôi"
1930 Đảng ra đời → 1941 Pác Bó → 1944 đội quân 34 người → 1945 thời cơ
- Ba việc lớn ở Cao Bằng: Bác về Pác Bó, đội quân 34 chiến sĩ ra đời, anh Kim Đồng.
✍️ Thử kể lại
Kể lại chuyện anh Kim Đồng cho bạn bè trong Đội. Kể theo 3 ý: anh là ai, anh đã làm gì, em học được gì từ anh.
6Điều gì xảy ra tiếp theo?
Tháng 8 - 1945, Nhật đầu hàng Đồng minh. Đảng và Bác Hồ nhận ra: thời cơ giành độc lập đã đến. Mời em sang Bài 5.
Mở rộng để luyện thi Mở rộng
- Năm 1940, Nhật vào Đông Dương; nhân dân ta chịu cảnh "một cổ hai tròng" (Pháp và Nhật).
- Nạn đói năm 1945 làm khoảng 2 triệu đồng bào chết đói.
- Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng là Trần Phú, quê Hà Tĩnh.
Thử nhanh
Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân ra đời ngày nào, có bao nhiêu chiến sĩ?
Ngày 22 - 12 - 1944, có 34 chiến sĩ.
Vì sao Xô viết Nghệ - Tĩnh được coi là cuộc "tập dượt"?
Vì lần đầu nhân dân tự đánh đổ bộ máy cai trị ở làng xã và tự quản lí, rút kinh nghiệm cho năm 1945.
Kim Đồng hi sinh khi bao nhiêu tuổi?
Khi vừa tròn 14 tuổi.
Thuật ngữ
| Tiếng Việt | Giải nghĩa | English |
|---|---|---|
| Sưu thuế | Tiền thuế và ngày công bắt dân phải nộp | Taxes and corvée |
| Mặt trận | Tổ chức tập hợp nhiều người cùng một mục đích | Front |
| Liên lạc | Người chuyển thư, dẫn đường bí mật | Messenger |
| Thời cơ | Lúc thuận lợi nhất để hành động | Opportunity |