Bài 5. Cách mạng tháng Tám năm 1945 · Lớp 4, Lớp 5

1Câu chuyện mở đầu

Chiều 25 - 8 - 1945, Bác Hồ từ Tân Trào (Tuyên Quang) về đến Hà Nội, ở tầng hai ngôi nhà số 48 phố Hàng Ngang, nhà của ông Trịnh Văn Bô. Trong căn phòng nhỏ, Bác ngồi viết, rồi đánh máy bản Tuyên ngôn Độc lập.

Mấy ngày sau, ngày 2 - 9 - 1945, hàng chục vạn người đổ về Quảng trường Ba Đình. Bác dừng lại giữa lúc đọc và hỏi: "Tôi nói đồng bào nghe rõ không?". Cả quảng trường đáp vang: "Có!".

2Tóm tắt

Câu hỏi	Trả lời
Thời cơ	Nhật đầu hàng Đồng minh, giữa tháng 8 - 1945
Hà Nội	Ngày 19 - 8, chiếm Phủ Khâm sai, toàn thắng ngay tối hôm đó
Huế	Ngày 23 - 8
Sài Gòn	Ngày 25 - 8
Kết quả	Đến ngày 28 - 8, giành chính quyền trong cả nước
Tuyên ngôn Độc lập	14 giờ ngày 2 - 9 - 1945, Quảng trường Ba Đình, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà

3Giành chính quyền ở ba thành phố lớn Lớp 5

1. 19 - 8

   Hà Nội. Mít tinh lớn ở Nhà hát Lớn biến thành biểu tình.

   Quần chúng chiếm Phủ Khâm sai, các công sở.

   Tối cùng ngày, Hà Nội toàn thắng.

2. 23 - 8

   Huế. Nhân dân giành chính quyền ở kinh đô của triều Nguyễn.

   Vài ngày sau, vua Bảo Đại thoái vị.

3. 25 - 8

   Sài Gòn. Nhân dân giành chính quyền.

   Đến ngày 28 - 8, cả nước giành chính quyền.

4Tuyên ngôn Độc lập Lớp 4 Lớp 5

🔍 Ba địa danh cần nhận ra

Tân Trào

Tuyên Quang

Bác ở đây trước khi về Hà Nội. Bác rời Tân Trào ngày 22 - 8 - 1945.

Số 48 Hàng Ngang

Hà Nội

Nhà ông Trịnh Văn Bô, nơi Bác viết bản Tuyên ngôn Độc lập.

Quảng trường Ba Đình

Hà Nội

Nơi Bác đọc Tuyên ngôn Độc lập, 14 giờ ngày 2 - 9 - 1945. Nay có Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Ngày 2 - 9

Quốc khánh

Ngày khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, nay là ngày Quốc khánh.

5Dễ nhầm

6Mẹo nhớ

7Điều gì xảy ra tiếp theo?

Đất nước vừa độc lập đã gặp muôn vàn khó khăn, và thực dân Pháp quay lại xâm lược. Mời em sang Bài 6.

Mở rộng để luyện thi Mở rộng

• Ngày 30 - 8 - 1945, vua Bảo Đại thoái vị, trao ấn kiếm, chấm dứt chế độ phong kiến ở nước ta.
• Phủ Khâm sai nay là Nhà khách Chính phủ ở phố Ngô Quyền, Hà Nội.
• Nhà 48 Hàng Ngang nay là di tích lịch sử, mở cửa cho mọi người tham quan.

Thử nhanh

Bác Hồ viết bản Tuyên ngôn Độc lập ở đâu?

Ở nhà số 48 phố Hàng Ngang, Hà Nội.

Vì sao tháng 8 - 1945 là thời cơ giành chính quyền?

Vì Nhật vừa đầu hàng Đồng minh, quân Nhật ở nước ta hoang mang, còn quân Đồng minh chưa vào. Ta giành chính quyền trước khi chúng kịp vào.

Ngày nào là ngày kỉ niệm Cách mạng tháng Tám?

Ngày 19 - 8.

Thuật ngữ

Tiếng Việt	Giải nghĩa	English
Chính quyền	Bộ máy điều hành đất nước	Government power
Tuyên ngôn	Lời tuyên bố quan trọng trước cả nước, cả thế giới	Declaration
Thoái vị	Vua tự bỏ ngôi	Abdicate
Quốc khánh	Ngày lễ lớn nhất của đất nước	National Day