TDNTest🧭 Bài này thuộc chương trình nào?
Bài này thuộc chủ đề Thực vật và động vật, Khoa học Lớp 4 (động vật cần gì để sống; chăm sóc cây trồng và vật nuôi).
Học lại bài trước: Bài 1. Thực vật cần gì để sống?
Chủ đề này trong đề Trần Đại Nghĩa Có gặp
Bài khảo sát vào lớp 6 Trần Đại Nghĩa đã hỏi: dê ăn gì (năm học 2023 – 2024, đáp án: cỏ và lá). Đề còn có câu thí nghiệm bể nuôi sinh vật, học ở chủ đề Kĩ năng khoa học. Câu đề thật đã được đưa vào quiz của bài này để em luyện.
1Câu chuyện mở đầu
Hoa mua một bể cá cảnh nhỏ. Bố dặn: thả thêm rong, lắp máy sục khí và một chiếc đèn. Hoa thắc mắc: cá chỉ cần thức ăn thôi chứ?
Giống như cây, động vật cần nhiều thứ để sống. Nhưng có một điểm rất khác: động vật không tự làm ra thức ăn.
2Tóm tắt
| Câu hỏi | Trả lời |
|---|---|
| Động vật cần gì? | Thức ăn, nước, khí ô-xi, ánh sáng, nhiệt độ thích hợp |
| Thức ăn lấy từ đâu? | Từ thực vật hoặc động vật khác (không tự tổng hợp được) |
| Trao đổi chất | Lấy vào: thức ăn, nước, ô-xi. Thải ra: chất cặn bã, nước tiểu, khí các-bô-níc |
| Thiếu một yếu tố | Ảnh hưởng tới sự phát triển, thậm chí sự sống |
3Nhu cầu của động vật
Thức ăn
Mỗi loài một khácĂn thực vật: dê, trâu, thỏ. Ăn động vật: hổ, sư tử. Ăn cả hai: gà, lợn.
Nhiệt độ
Vừa sức chịuQuá nóng hay quá lạnh có thể làm con vật chết. Gấu ngủ đông để vượt qua mùa đông lạnh, ít thức ăn.
Ánh sáng
Nhìn, tìm mồiGiúp nhìn, tìm thức ăn, tránh kẻ thù.
Không khí, nước
Thở, uốngAo tôm, cá dùng quạt nước để thêm ô-xi; rong trong bể cá quang hợp tạo thêm ô-xi.
4Chăm sóc cây trồng, vật nuôi
- Cây trồng: tưới nước, bón phân, làm đất tơi xốp, đủ ánh sáng, nhổ cỏ, trừ sâu.
- Vật nuôi: cho ăn đủ, nước sạch, chuồng sạch sẽ, thoáng, ấm về mùa đông, tiêm phòng.
- Bể cá cảnh: thả rong, sục khí cho đủ ô-xi; đèn chiếu sáng giúp rong, cây thuỷ sinh quang hợp.
5Dễ nhầm
Có đủ ánh sáng, nước, không khí thì động vật sống được như cây.
Động vật không tự tổng hợp chất dinh dưỡng; phải lấy thức ăn từ thực vật hoặc động vật khác.
Gấu ngủ đông để tự tạo ra chất dinh dưỡng.
Gấu ngủ đông để vượt qua mùa lạnh, ít thức ăn; nó dùng mỡ đã tích trữ.
6Mẹo nhớ
Cây và vật khác nhau ở đâu?
Cây: tự làm thức ăn → Vật: phải đi kiếm thức ăn
🔬 Thử làm thí nghiệm
Quan sát một con vật nuôi trong một ngày (mèo, gà, cá). Ghi lại: nó ăn gì, uống nước khi nào, ngủ ở đâu, nằm chỗ nắng hay chỗ râm. Em suy ra con vật cần những gì?
7Bài tiếp theo
Lớp 5, em tìm hiểu cây và vật sinh ra thế hệ mới thế nào, bắt đầu từ hoa: Bài 3. Sinh sản ở thực vật có hoa.
Thử nhanh
Động vật lấy vào và thải ra những gì?
Lấy vào thức ăn, nước, ô-xi; thải ra chất cặn bã, nước tiểu, khí các-bô-níc.
Vì sao ao nuôi tôm cá thường bật quạt nước?
Để khuấy nước, đưa thêm không khí (ô-xi) vào nước cho tôm cá thở.
Kể hai con vật ăn thực vật.
Dê, thỏ (hoặc trâu, bò).
Thuật ngữ
| Tiếng Việt | Giải nghĩa | English |
|---|---|---|
| Trao đổi chất | Lấy vào và thải ra các chất | Exchange of substances |
| Ngủ đông | Ngủ dài suốt mùa lạnh | Hibernation |
| Vật nuôi | Con vật người nuôi | Farm animal / pet |