🧭 Bài này thuộc chương trình nào?
Chiến dịch Điện Biên Phủ nằm trong Bài 15, SGK lớp 5 Lớp 5. Hiệp định Giơ-ne-vơ có nhãn Mở rộng.
Xem bài này nằm ở đâu trong cả chặng đường: Toàn cảnh chống Pháp.
Chủ đề này trong đề Trần Đại Nghĩa Có gặp
Bài khảo sát vào lớp 6 Trần Đại Nghĩa đã hỏi:
- Nhận ra trong ảnh vị Đại tướng gắn với chiến thắng Điện Biên Phủ: Võ Nguyên Giáp (năm học 2015 – 2016).
Câu đề thật đã được đưa vào quiz của bài này để em luyện.
1Câu chuyện mở đầu
Để đưa pháo lên núi cao bao quanh Điện Biên Phủ, bộ đội ta phải kéo pháo bằng tay, mỗi khẩu nặng hàng tấn, qua dốc đứng và vực sâu. Một lần dây kéo bị đứt, anh Tô Vĩnh Diện lao mình chèn bánh pháo. Anh hi sinh, khẩu pháo được cứu.
Cùng lúc, hàng vạn dân công đẩy xe đạp thồ, mỗi chiếc chở hàng trăm cân gạo, vượt núi đèo ra mặt trận. Chiến thắng Điện Biên Phủ là chiến thắng của cả dân tộc.
2Tóm tắt
| Câu hỏi | Trả lời |
|---|---|
| Quyết định | Tháng 12 - 1953, Trung ương Đảng quyết định mở chiến dịch |
| Điện Biên Phủ là gì? | Tập đoàn cứ điểm mạnh nhất của Pháp ở Đông Dương, trong một thung lũng lòng chảo ở Tây Bắc |
| Thời gian | Từ 13 - 3 đến 7 - 5 - 1954, 56 ngày đêm, 3 đợt tiến công |
| Chỉ huy | Đại tướng Võ Nguyên Giáp |
| Kết quả | Chiều 7 - 5 - 1954, tướng Đờ Ca-xtơ-ri và toàn bộ quân địch đầu hàng |
| Ý nghĩa | Buộc Pháp kí Hiệp định Giơ-ne-vơ, kết thúc chín năm kháng chiến |
3Ba đợt tiến công Lớp 5
- Đợt 1
13 – 17/3. Tiêu diệt cứ điểm Him Lam và toàn bộ phân khu Bắc.
- Đợt 2
30/3 – 26/4. Đánh các cứ điểm phía đông phân khu Trung tâm, trận ác liệt nhất ở Đồi A1.
- Đợt 3
Từ 1/5. Đánh vào trung tâm Mường Thanh và phân khu Nam.
Chiều 7 - 5, lá cờ "Quyết chiến quyết thắng" tung bay trên nóc hầm Đờ Ca-xtơ-ri.
4Những người anh hùng Lớp 5
🔍 Nhận ra anh hùng qua câu nói, việc làm
Phan Đình Giót
Him LamNgày 13 - 3, lấy thân mình lấp lỗ châu mai để đồng đội xông lên.
Dấu hiệu nhận diện
"Quyết hi sinh vì Đảng, vì dân!"
Tô Vĩnh Diện
Kéo pháoLấy thân mình chèn bánh pháo khi dây kéo bị đứt.
Dấu hiệu nhận diện
"Thà hi sinh, quyết bảo vệ pháo".
Bế Văn Đàn
Tày, Cao BằngTrận Mường Pồn cuối năm 1953, lấy vai mình làm giá súng cho đồng đội bắn.
Dấu hiệu nhận diện
Làm giá súng, hô "Bắn ngay!".
Võ Nguyên Giáp
Đại tướngTổng chỉ huy chiến dịch. Ông từng đọc lời tuyên bố thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân năm 1944.
Vì sao quan trọng?
Quyết định đổi cách đánh từ "đánh nhanh, thắng nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc", chuẩn bị kĩ rồi mới tiến công.
📜 Đọc tư liệu
Pháp tin Điện Biên Phủ là "pháo đài bất khả xâm phạm": nằm giữa thung lũng, có sân bay tiếp tế, xung quanh là núi cao mà chúng cho rằng ta không thể đưa pháo lên.
Em thử nghĩ: ta đã làm gì để phá được điều Pháp tin chắc ấy? Gợi ý: kéo pháo lên núi bằng tay, dân công thồ lương thực, đào hào bao vây tiến dần.
5Dễ nhầm
Chiến dịch Điện Biên Phủ kéo dài 9 năm.
Chiến dịch dài 56 ngày đêm. Cả cuộc kháng chiến chống Pháp lần hai mới là 9 năm (1945 – 1954).
Tô Vĩnh Diện lấy thân mình làm giá súng.
Bế Văn Đàn làm giá súng. Tô Vĩnh Diện chèn pháo. Phan Đình Giót lấp lỗ châu mai.
6Mẹo nhớ
Bắc → Đông → Trung tâm
Đợt 1 Him Lam (13/3) → Đợt 2 Đồi A1 (30/3) → Đợt 3 Mường Thanh (7/5)
- Ba anh hùng, ba việc: Giót lấp, Diện chèn, Đàn đỡ.
- Bài thơ, bài hát: "Chín năm làm một Điện Biên, nên vành hoa đỏ, nên thiên sử vàng" (Tố Hữu).
✍️ Thử kể lại
Nhìn sơ đồ ba đợt, lấy ngón tay chỉ theo hướng mũi tên và kể: đợt 1 đánh đâu, đợt 2 đánh đâu, đợt 3 kết thúc thế nào. Sau đó kể về một anh hùng mà em xúc động nhất.
7Điều gì xảy ra tiếp theo?
Chiến thắng Điện Biên Phủ khép lại cuộc chống Pháp bắt đầu từ năm 1858. Miền Bắc được giải phóng, nhưng đất nước còn tạm chia hai miền; cuộc đấu tranh thống nhất đất nước sẽ kéo dài thêm hơn 20 năm nữa.
Trước khi đi tiếp, em hãy quay lại Toàn cảnh chống Pháp để tự kể lại cả chặng đường, rồi làm bài Tổng ôn chống Pháp. Chặng tiếp theo ở chủ đề Chống Mỹ, thống nhất và Đổi mới, bắt đầu từ cây cầu Hiền Lương trên sông Bến Hải.
Mở rộng để luyện thi Mở rộng
- Ngày 21 - 7 - 1954, Hiệp định Giơ-ne-vơ được kí ở Giơ-ne-vơ (Thuỵ Sĩ). Đất nước tạm chia hai miền ở vĩ tuyến 17 (sông Bến Hải), chờ tổng tuyển cử.
- Tổ xung kích cắm cờ trên nóc hầm Đờ Ca-xtơ-ri lúc 17 giờ 30 ngày 7 - 5 - 1954 do Tạ Quốc Luật chỉ huy.
- Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ và Đồi A1 nay ở thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên.
Thử nhanh
Chiến dịch Điện Biên Phủ kéo dài bao lâu, chia mấy đợt?
56 ngày đêm (13 - 3 đến 7 - 5 - 1954), chia 3 đợt.
Ai hô "Bắn ngay!" khi làm giá súng?
Anh hùng Bế Văn Đàn.
Vì sao Điện Biên Phủ được gọi là chiến thắng "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu"?
Vì một nước nhỏ đã đánh bại tập đoàn cứ điểm mạnh nhất của một nước lớn, buộc Pháp kí Hiệp định Giơ-ne-vơ, cổ vũ nhiều dân tộc khác đứng lên giành độc lập.
Thuật ngữ
| Tiếng Việt | Giải nghĩa | English |
|---|---|---|
| Tập đoàn cứ điểm | Nhiều đồn giặc kiên cố đặt gần nhau, bảo vệ lẫn nhau | Fortified complex |
| Lỗ châu mai | Lỗ nhỏ trên tường đồn để giặc bắn ra | Loophole (gun slit) |
| Dân công | Người dân đi chở lương thực, vũ khí cho bộ đội | Civilian porters |
| Hiệp định | Văn bản các bên kí để chấm dứt chiến tranh | Accords |
TDNTest