Bài 5. Dân số, chủng tộc và thế giới xanh – sạch – đẹp · Lớp 5

1Câu chuyện mở đầu

Bài hát "Thiếu nhi thế giới liên hoan" của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước có câu: "Vàng, đen, trắng, nước da không chia tấm lòng". Trẻ em khắp năm châu, dù màu da khác nhau, đều là bạn bè.

Và tất cả chúng ta cùng sống trên một Trái Đất. Muốn Trái Đất mãi xanh, mỗi người đều phải chung tay.

2Tóm tắt

Câu hỏi	Trả lời
Dân số thế giới năm 2024?	Hơn 8 tỉ người (trước thế kỉ XIX chỉ khoảng 1 tỉ)
Châu lục đông dân nhất?	Châu Á, hơn 50% dân số thế giới
Có mấy chủng tộc chính?	4: Môn-gô-lô-it, Nê-grô-it, Ơ-rô-pê-ô-it, Ô-xtra-lô-it
Vấn đề môi trường lớn?	Thiên tai tăng, nóng lên toàn cầu, suy giảm tài nguyên, ô nhiễm đất – nước – không khí
Nguyên nhân chủ yếu?	Hoạt động sản xuất và sinh hoạt của con người

3Dân số thế giới

Dân số thế giới ngày càng tăng, năm 2024 đạt hơn 8 tỉ người, nhưng phân bố khác nhau giữa các châu lục. Châu Á đông dân nhất (hơn một nửa dân số thế giới); châu Đại Dương ít dân nhất trong các châu có người sinh sống thường xuyên; châu Nam Cực chỉ có các nhà khoa học đến làm việc. Bắc Phi thưa dân vì phần lớn là hoang mạc Xa-ha-ra khô hạn; châu Âu đông dân vì khí hậu ôn hoà, kinh tế phát triển.

4Bốn chủng tộc chính

🧑‍🤝‍🧑 Khác ngoại hình, bình đẳng quyền

Môn-gô-lô-it

Da vàng

Tóc đen, thẳng; mắt nâu đen. Chủ yếu ở châu Á, châu Mỹ. Người Việt Nam thuộc chủng tộc này.

Nê-grô-it

Da đen

Tóc xoăn; mũi thấp, cánh mũi rộng. Chủ yếu ở châu Phi.

Ơ-rô-pê-ô-it

Da trắng

Mũi cao, sống mũi thẳng. Chủ yếu ở châu Âu, châu Mỹ, châu Đại Dương.

Ô-xtra-lô-it

Da nâu sẫm

Mũi thấp, cánh mũi rộng. Chủ yếu ở châu Đại Dương.

Khoảng 20 nghìn năm trước, châu Á và Bắc Mỹ nối với nhau qua eo đất Bê-rinh, nên người Môn-gô-lô-it đi từ châu Á sang, trở thành người bản địa châu Mỹ. Các chủng tộc đều có quyền như nhau và hoàn toàn bình đẳng; em cần tôn trọng sự khác biệt.

5Xây dựng thế giới xanh – sạch – đẹp

Thiên nhiên cho con người không gian sống, tài nguyên để sản xuất, sinh hoạt, và chứa chất thải. Nhưng thế giới đang đối mặt nhiều vấn đề môi trường:

• Thiên tai (bão, lũ, động đất, sóng thần, núi lửa, hạn hán) xảy ra nhiều hơn, gây thiệt hại người và của.
• Trái Đất nóng lên, nước biển dâng, băng tan.
• Tài nguyên suy giảm: rừng, sinh vật, khoáng sản.
• Ô nhiễm đất, nước, không khí.

Biện pháp: trồng cây, bảo vệ rừng; tiết kiệm điện, nước; phân loại rác, tái chế; dùng năng lượng sạch (Mặt Trời, gió); hạn chế đồ nhựa dùng một lần.

6Dễ nhầm

7Mẹo nhớ

8Bài tiếp theo

Đây là bài cuối phần Địa lí thế giới. Em làm quiz Tổng ôn rồi đọc lại Toàn cảnh để nối các bài với nhau.

Thử nhanh

Châu lục nào đông dân nhất?

Châu Á.

Vì sao người bản địa châu Mỹ thuộc chủng tộc Môn-gô-lô-it?

Vì khoảng 20 nghìn năm trước, người Môn-gô-lô-it từ châu Á đi qua eo đất Bê-rinh sang châu Mỹ.

Kể 3 việc em làm được để bảo vệ môi trường.

Ví dụ: trồng cây, tắt điện khi ra khỏi phòng, phân loại rác.

Thuật ngữ

Tiếng Việt	Giải nghĩa	English
Chủng tộc	Nhóm người có ngoại hình giống nhau (màu da, tóc, mắt)	Race
Môi trường	Mọi thứ quanh ta: đất, nước, không khí, cây cối	Environment
Ô nhiễm	Làm cho đất, nước, không khí bẩn, có hại	Pollution
Tái chế	Biến đồ cũ thành đồ dùng mới	Recycle