🧭 Bài này thuộc chương trình nào?
Hậu phương miền Bắc và đường Trường Sơn không có bài riêng trong SGK lớp 4, lớp 5, nên có nhãn Mở rộng. Đề thi đã hỏi mục đích mở đường Trường Sơn và tên gọi khác của con đường này.
Xem bài này nằm ở đâu trong cả chặng đường: Toàn cảnh chống Mỹ.
Chủ đề này trong đề Trần Đại Nghĩa Chưa gặp
Đề chưa hỏi thẳng đường Trường Sơn, nhưng ngân hàng câu đề thử có hỏi mục đích mở đường, tên gọi khác của đường.
1Câu chuyện mở đầu
Giữa rừng Trường Sơn, những chiếc xe tải chạy trong đêm, đèn che kín chỉ để hở một khe nhỏ. Ban ngày máy bay Mỹ ném bom, ban đêm các cô gái thanh niên xung phong lại ra lấp hố bom, mở đường cho xe qua.
Có những chiếc xe kính vỡ hết vẫn chạy. Mỗi chuyến xe chở gạo, thuốc men, súng đạn vào miền Nam. Con đường ấy dài hàng nghìn cây số, vắt qua núi rừng.
2Tóm tắt
| Câu hỏi | Trả lời |
|---|---|
| Nhiệm vụ miền Bắc | Xây dựng đất nước, làm "hậu phương lớn" chi viện cho miền Nam |
| Nhà máy tiêu biểu | Nhà máy Cơ khí Hà Nội, nhà máy hiện đại đầu tiên, Liên Xô giúp đỡ xây dựng |
| Đường Trường Sơn | Mở năm 1959, còn gọi là đường Hồ Chí Minh |
| Mục đích | Miền Bắc chi viện người, vũ khí, lương thực cho chiến trường miền Nam |
| Mỹ đánh phá | Lấy cớ sự kiện Vịnh Bắc Bộ (8 - 1964), Mỹ ném bom phá hoại miền Bắc |
3Vừa xây dựng, vừa chiến đấu Mở rộng
🔍 Ba hình ảnh của hậu phương
Nhà máy Cơ khí Hà Nội
1958Nhà máy hiện đại đầu tiên của nước ta, được Liên Xô giúp đỡ. Nhà máy làm ra máy móc cho sản xuất và cả vũ khí cho bộ đội.
Vì sao quan trọng?
Miền Bắc tự làm ra máy móc, có sức để chi viện lâu dài.
Đường Trường Sơn
1959Hệ thống nhiều tuyến đường chạy dọc dãy Trường Sơn, có đoạn đi qua đất Lào và Cam-pu-chia.
Dấu hiệu nhận diện
Còn gọi là đường Hồ Chí Minh (đường mòn Hồ Chí Minh).
Chống chiến tranh phá hoại
1964 – 1972Máy bay Mỹ ném bom cầu, đường, nhà máy, trường học miền Bắc. Quân dân miền Bắc vừa sản xuất vừa bắn máy bay.
Thanh niên xung phong
Trường SơnNhững thanh niên tình nguyện mở đường, lấp hố bom, giữ cho đường Trường Sơn luôn thông suốt.
📜 Đọc tư liệu
Khẩu hiệu thời ấy: "Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người".
Em thử nghĩ: khẩu hiệu này nói lên quyết tâm gì của miền Bắc? Gợi ý: gửi đủ lương thực và người cho tiền tuyến miền Nam.
4Dễ nhầm
Đường Trường Sơn được mở để buôn bán giữa hai miền.
Mở để miền Bắc chi viện cho chiến trường miền Nam, thực hiện nhiệm vụ thống nhất đất nước.
Nhà máy thuỷ điện Hoà Bình là nhà máy hiện đại đầu tiên của nước ta.
Nhà máy hiện đại đầu tiên là Nhà máy Cơ khí Hà Nội (khánh thành 1958). Thuỷ điện Hoà Bình xây sau ngày thống nhất (Bài 5).
5Mẹo nhớ
Bắc làm – Trường Sơn chở – Nam đánh
Nhà máy Cơ khí Hà Nội (1958) → đường Trường Sơn (1959) → chiến trường miền Nam
- Trường Sơn = đường Hồ Chí Minh: hai tên, một con đường.
✍️ Thử kể lại
Vẽ một mũi tên dài từ Bắc vào Nam bên dãy núi. Đầu mũi tên vẽ nhà máy, giữa vẽ xe tải, cuối vẽ người lính. Kể lại mỗi hình bằng một câu.
6Điều gì xảy ra tiếp theo?
Có hậu phương vững chắc, quân dân miền Nam đánh những trận lớn, buộc Mỹ phải ngồi vào bàn đàm phán. Mời em sang Bài 3.
Mở rộng để luyện thi Mở rộng
- Ngày 19 - 5 - 1959 (ngày sinh Bác Hồ), Đoàn 559 được thành lập để mở đường Trường Sơn.
- Ngoài đường bộ, còn có "đường Hồ Chí Minh trên biển" do những con tàu không số chở vũ khí vào Nam.
- Sự kiện Vịnh Bắc Bộ (tháng 8 - 1964) là cái cớ để Mỹ mở rộng chiến tranh, ném bom miền Bắc.
Thử nhanh
Đường Trường Sơn còn có tên gọi nào khác?
Đường Hồ Chí Minh (đường mòn Hồ Chí Minh).
Vì sao miền Bắc được gọi là "hậu phương lớn"?
Vì miền Bắc chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền Nam.
Nhà máy hiện đại đầu tiên của nước ta là nhà máy nào?
Nhà máy Cơ khí Hà Nội.
Thuật ngữ
| Tiếng Việt | Giải nghĩa | English |
|---|---|---|
| Hậu phương | Vùng phía sau, lo người và của cho tiền tuyến | Rear area |
| Tiền tuyến | Nơi đang trực tiếp đánh giặc | Front line |
| Chi viện | Gửi thêm người, hàng để giúp | Reinforce, supply |
| Thanh niên xung phong | Thanh niên tình nguyện làm việc khó, nguy hiểm | Youth volunteers |
TDNTest